Saturday, December 16, 2017

දිවෙහි රාජ්ජේ ජන කතා - 6


(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)


මේ කතාව දිවෙහි රාජ්ජේ ඉතාම ප්‍රසිද්ධ ජනකතාවක්.

ෆූලු දිගු හන්ඩි (බුරිය දිග යකින්න​)


එකෝමත් එක කාලෙක දිවෙහි රාජ්ජේ එක දූපතක කාන්තාවක් හිටියා "අයිමිනා බි" කියලා. දවසක් ගොම්මන් වෙලාවෙ අයිමිනා බි ළිඳට ගියා වතුර ගේන්න​. ළිඳ තිබ්බෙ පල්ලිය ළඟ තියෙන කනත්තට යාබදව​.

ළිඳෙන් කලේට වතුර පුරවගත්ත අයිමිනා බි ගෙදර යන්න ආපහු හැරුන විතරයි ඇය දැකපු දසුනෙන් ඇයගේ ඇඟේ ලේ වතුර වුනා. "ෆූලු දිගු හන්ඩි" අළුත් සොහොනක් ළඟ වාඩි වෙලා මිනිස් හිස් කබලකට සොහොනෙන් වැලි පුරවලා ඒවා හිස මත වක්කර ගනිමින් හිටියා.

(ෆූලු දිගු හන්ඩි කියන්නෙ දිවෙහි රාජ්ජෙ ජනකතා වල එන යකින්නක්. ඇගේ පෙකණිය ඉතාම දිගයි)

ෆූලු දිගු හන්ඩි ගේ හම අළු පාටයි. ඇඟ ඇට සැකිල්ලක් වගේ කෙට්ටුයි. කට පුරා උල් දත්. කෙස් වැටිය අවුල් වෙලා. ඇය නැවත නැවතත් හිස් කබලට සොහොනෙන් වැලි පුරවමින් ඒවා තමාගේ හිස මත වක්කර ගත්තා.

භීතියෙන් මුසපත් වුන අයිමිනා බි ගෙදර දුවගෙන ගිහින් දොර අගුළු දාගත්තා. අයිමිනා බි ගෙ සැමියා, තකුරුෆානු, වෙළඳාමේ ගිහින්. ගෙදර හිටියේ ඇය විතරයි. ඇය පහනක් පත්තු කරලා ඇඳේ ඇල වුනා. ඇයට අසනීප ගතියක් දැණුනා. බියෙන් සහ තද උණකින් ඇය වෙව්ලන්න පටන් ගත්තා.

රෑ මැදියම් වෙද්දි අයිමිනා බි ට ඇහුනා ගෙය වටේට කවුදෝ ඇවිදින සද්දය​. ඒ ෆූලු දිගු හන්ඩි. යකින්න ගෙදර බිත්ති පහුරු ගාමින් ගෙට ඇතුල් වෙන්න උත්සහ කරා. ඒත් ඇයට ඇතුල් වෙන්න තැනක් හොයා ගන්න බැරි වුනා.

"අයිමිනා බි, අයිමිනා බි, මම සොහොනේ වැලි හිස්කබලකින් මගේ ඔළුවට වක්කර ගන්නවා උඹ දැක්කා කියල උඹ මිනිස්සුන්ට කිව්වද​?"

ඇඟ හිරිවට්ටන සුළු ස්වරයකින් යකින්න අයිමිනා බි ගෙන් ඇහුවා.

"නෑ. මම කිව්වෙ උඹ රත්තරන් කුඩු ඇඟට දාගන්නවා දැක්ක කියලා"

අයිමිනා බි බියෙන් වෙව්ලමින් උත්තර දුන්නා.

"හොඳයි. හොඳයි. මම හෙට රෑත් ආපහු එනවා"




පහුවදාට එළි වුනා. අයිමිනා බි දූපතේ කාන්තාවන් සේරටම සිදු වුන දේ කිව්වා. එදා රෑ වෙද්දි මුළු දූපතම බියෙන් තැති ගෙන හිටියේ.

මැදියම වෙද්දි ෆූලු දිගු හන්ඩි ගෙදර වටේට ඇවිදින සද්දෙ අයිමිනා බි ට ඇහුනා.

"අයිමිනා බි, අයිමිනා බි, මම සොහොනේ වැලි හිස්කබලකින් මගේ ඔළුවට වක්කර ගන්නවා උඹ දැක්කා කියල උඹ මිනිස්සුන්ට කිව්වද​?"

"නෑ. මම කිව්වෙ උඹ රත්තරන් කුඩු ඇඟට දාගන්නවා දැක්ක කියලා"

"හොඳයි. හොඳයි. මම හෙට රෑත් ආපහු එනවා"

පහුවදා තකුරුෆානු ආපහු ආවා. ගෙදර ආව ඔහු දැක්කේ අයිමිනා බි බියෙන් හඬමින් ඇඳට වෙලා ඉන්න හැටි. ඇයට සහලෝලා උණ​.

සිද්ධ වුන දේ අහගත්තු තකුරුෆානු හොඳටම කෝප වුනා.

"බය වෙන්න එපා. අද රෑට යකින්න ආපු දෙන්. අපි අද රෑට මේ කරදරෙන් ගැලවෙමු"

තකුරුෆානු ඔවුන් ගේ අසල්වැසි කාන්තාවක් වුන මරියම්බු හමුවෙන්න ගියා.

"අද අයිමිනා බි අසනීපෙන්. ඇයට වැඩ කරන්න බෑ. මට ලොනුමිරුස් (ලුනුමිරිස්) ටිකක් අඹරල දෙන්න පුළුවන් ද​?"

අඳුර වැටෙද්දි මරියම්බු ඔල්හු අල (අලකොළ) කොළයක ඔතාගත්ත ලොකු ලොනුමිරුස් ගුලියකුත් අරගෙන අයිමිනා බි ගෙ ගෙදරට ආවා. තකුරුෆානු යකින්න ආවම බය නොවී යකින්න දැකපු බව මිනිස්සුන්ට කිව්වා කියල උත්තර දෙන්න කියලා අයිමිනා බි ට උපදෙස් දුන්නා.

තුන් දෙනාම මැදියම වෙනතුරු බලාගෙන හිටියා. මරියම්බු අතේ ලොනුමිරුස් ගුලිය​. තකුරුෆානු අතේ පිහියක්. අයිමිනා බි බයෙන් වෙව්ලනවා.

එකපාරටම ගෙදර බිත්ති හූරන සද්දයක් ඇහුනා. ෆූලු දිගු හන්ඩි ගෙය වටේ ඇවිදින සද්දය ඇහෙන්න ගත්තා.

"අයිමිනා බි, අයිමිනා බි, මම සොහොනේ වැලි හිස්කබලකින් මගේ ඔළුවට වක්කර ගන්නවා උඹ දැක්කා කියල උඹ මිනිස්සුන්ට කිව්වද​?"

"ඔව්. උඹ ඇඟට වැලි දාගන්නවා දැක්ක කියල මම හැමෝටම කිව්වා"

යකින්න බියකරු හඬකින් විලාප දුන්නා.

"අයිමිනා බි, අයිමිනා බි, උඹ මොකද්ද කිව්වේ? මම උඹට අමතක නොවෙන පාඩමක් උගන්වන්නං"

ෆූලු දිගු හන්ඩි තමාගේ දිග පෙකණිය බිත්තියේ පොල් අතු දෙකක් මැදින් ගෙට ඇතුල් කරා. පෙකණිය ගෙට ඇතුල් වෙලා සර්පයෙක් වගේ ඒ මේ අත හැරෙමින් ගේ පුරා ඇදෙන හැටි අයිමිනා බි, තකුරුෆානු සහ මරියම්බු භීතියෙන් මුසපත් වෙලා බලාගෙන හිටියා.

දහිරිය වඩා ගත්තු තකුරුෆානු බිත්තියට ළං වෙලා එකපාරටම තමාගෙ පිහියෙන් පෙකණිය කපල දැම්මා. ඊට පස්සෙ ලොනුමිරුස් ගුලිය තුවාලයේ ඇතිල්ලුවා.

ෆූලු දිගු හන්ඩි වේදනාවෙන් හූ කියමින් ගේ වටේට දුවන හැටි ඔවුන්ට ඇහුනා. ටික වේලාවකින් යකින්න ගේ හූ හඬ ක්‍රමයෙන් ගෙදරින් ඈතට ගියා. තවත් ටිකකින් ඔවුන්ට ඇහුනේ නිසල රාත්‍රියේ නිහඬ බව විතරයි. ඔවුන් තුන් දෙනා සෑහෙන වෙලාවක් තිස්සේ ඇහුම්කන් දීගෙන හිටියත් ආයෙමත් කිසිවක් ඇහුනේ නෑ.

ඊට පස්සෙ ඒ දූපතේ කිසි කෙනෙක් ආයෙමත් ෆූලු දිගු හන්ඩි ව දැක්කේ නෑ෴


- කතාව කිව්වේ ගාගේ අයිෂාත් නාස්නීන් (මාලේ දූපත​)

අටුවාව​

1. ෆූලු දිගු හන්ඩි

ෆූලු දිගු හන්ඩි කියන්නේ දිවෙහි රාජ්ජේ ජන කතා වල එන යකින්නක්. ඇගේ පෙකණිය ඉතාම දිගයි. සාමාන්‍යයෙන් ඇයව නිරූපනය කරන්නේ කළු හෝ අළු පාට හමක් තියෙන​, ඇට සැකිල්ලක් වගේ සිහින් ඇඟක් තියෙන​, අවුල් වුන දිග කෙස් වැටියක් සහ උල් දත් තියෙන යකින්නක් විදිහට​. දරු උපතකදී මිය ගිය කාන්තාවන් ඇසුරෙන් ෆූලු දිගු හන්ඩි ව නිර්මානය කරල තියෙනව කියල හිතන්න පුළුවන්.

දිවෙහි බසින් "ෆූලු" කියන්නෙ පෙකණිය​. "දිගු" කියන්නෙ දිග​. "හන්ඩි" කියන්නෙ යකින්න​. ඒ අනුව ෆූලු දිගු හන්ඩි ගේ නම "බුරිය දිග යකින්න​" කියලා පරිවර්තනය කරන්න පුළුවන්.

2. ලොනුමිරුස්

ලොනුමිරුස් කියන්නෙ අපේ ලුනුමිරිස් වලට ඉතාම සමාන කෑමක්. ලොනුමිරුස් හදන්නෙ බැදපු මිරිස්, ගම්මිරිස්, ළූනු, සුදු ළූනු සහ ලුණු එකට අඹරා ගැනීමෙන්. අපේ ලුනුමිරිසට වඩා ලොනුමිරුස් වලට ළූනු දාන්නෙ අඩුවෙන්.




3. ඔල්හු අල​

අලකොළ​. හබරල​, කිරිඅල වගේ අල වර්ග කීපයක් ම මාලදිවයිනේ හැදෙනවා. මේ අල වර්ග දිවෙහි රාජ්ජෙ වැසියන් ගේ ප්‍රධාන ආහාරයක්. විශේෂයෙන් ෆුවාමුලා, අඩ්ඩු වගේ දකුණු දිග දූපත් වල මේ අල වර්ග බහුලව වගා කරනවා.

Thursday, December 14, 2017

දිවෙහි රාජ්ජේ ජන කතා - 5


(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)

ලේ බිඳිති

එක හවස් වරුවක අරි අතොළුවේ නැගෙනහිර පැත්තේ දූපතක වාසය කළ මනුස්සයෙක් මාළු අල්ලන්න ගිහින් ආපහු ගෙදර ආවා. ඔහු බොහොම කඩවසම්, ධනවත් තරුණයෙක්. ඔහු ගෙදර ආව ගමන් කළේ දොරවල් ඔක්කොම වහල අගුළු දාන්න කියලා තමාගේ බිරිඳට කියපු එක​. ඔහුගේ බිරිඳ​, කම්බුලෝ, මේ කතාවෙන් පුදුමයට පත් වුනා. දිවෙහි රාජ්ජේ සිරිත් අනුව ගෙදර දොරවල් අගුළු දාන්නේ නිදා ගද්දි විතරයි. අනෙක් හැම වෙලාවෙම අමුත්තන් පිළිගැනීමේ සූදානමෙන් ගෙදර දොරවල් ඇරලයි තියෙන්නෙ.

සාමාන්‍යයෙන් නිර්භීත මනුස්සයෙක් වුන තමාගේ සැමියා බියෙන් තැතිගෙන වෙව්ලන බව දැකපු කම්බුලෝ තිගැස්සුනා.

"මොකද වුනේ" ඇය සැමියාගෙන් ඇහුවා.

"අපි ඈත මුහුදේ මාළු අල්ලමින් හිටියා. තවත් මස්දෝනියක් (ධීවර බෝට්ටුවක්) අපේ මස්දෝනිය අසලින් ගියා. ඒ බෝට්ටුවේ හිටියා මම අඳුනන මනුස්සයෙක්. ඔහු මගේ නම කියලා මට කතා කළා"

දිවෙහි රාජ්ජේ වැසියන් ගේ පිළිගැනීම අනුව භූතාත්මයක් ට කෙනෙක් ගේ නම දැනගත්තොත්  ඔහුට හෝ ඇයට පහසුවෙන් හානි කරන්න පුළුවන්.

"අපි ඒ වෙලාවේ යාත්‍රා කරමින් හිටියේ ඉතා ගැඹුරු අඳුරු මුහුදක. ඒ මුහුදේ නපුරු භූතාත්ම ඕනෑ තරම් සැරිසරන්න ඇති"

කම්බුලෝ බියපත් වුනත් ඇය ඒ බව සැමියාට පෙන්නුවේ නෑ. ඇය ඔහු කැමතිම කෑම පිළියෙල කරලා ඔහුව සනසන්න උත්සහ කළා.

රාත්‍රිය උදා වුනා. කම්බුලෝ ගේ සැමියා බියෙන් වෙව්ලමින් පසු වුනා. ගෙදරින් එළියේ ඇහෙන ඉතාමත් කුඩා ශබ්ධයකින් පවා ඔහු තැති ගත්තා. මූත්‍රා කරන්න වත් ගෙදරින් එළියට යන්න ඔහු කැමති වුනේ නෑ. කම්බුලෝ ඔහුට එළිබහින්න ලොකු මුට්ටියක් ගෙනත් දීලා ඔහු ළඟින්ම ඉඳගෙන ඔහුව සනසන්න උත්සහ කළා. ඒත් එළිවන තුරු ඔහුට නින්දක් ලැබුනේ නෑ.

පහුවදා උදේ ඔහු මුහුදු ගියේ නෑ. ඒ වෙනුවට ගෙදර දොරවල් අගුළු ලාගෙන ගේ ඇතුලෙම හිටියා. කම්බුලෝ දූපතේ ෆන්ඩිත (යකැදුරා) කැඳවාගෙන ආවා. ෆන්ඩිත කම්බුලෝ ගේ සැමියාට සහ ඔවුන් ගේ නිවෙසට ආරක්‍ෂාවක් කළා.

දින තුනක් මේ විදිහට ගත වුනා. කම්බුලෝ ගේ සැමියා ගෙදරින් එළියට වත් බැස්සේ නෑ. දූපතේ මිනිස්සු ඔහුට පිස්සු හැදිලා කියල තැන තැන කතා වෙන්න පටන් ගත්තා. ඒත් කම්බුලෝ ඒක විශ්වාස කළේ නෑ. ඇය හැම විටම සැමියා සනසන්න උත්සහ කරමින් ඔහු ළඟින්ම උන්නා.

පස් වෙනි දවසේ ඔහුගේ තත්වය ටිකක් යහපත් අතට හැරුනා. එදා තමයි ඔහුගේ පියා මිය ගිහින් අවුරුද්දක් සම්පූර්න වෙන දවස​. කෙනෙක් ගේ මරණ සංවත්සරයක් වෙනුවෙන් ෆතිහා කියවීම (කුරාන පාඨ කියවීමේ උත්සවයක්) පැවැත්වීම දිවෙහි රාජ්ජේ සිරිතක්.

"අද ෆතිහා කියවීම වෙනුවෙන් අපි ඔයාලගෙ මහ ගෙදර යන්න ඕනෙ"

කම්බුලෝ සැමියාට කිව්වා. ඒත් ඔහු ගෙදරින් එළියට යන්න බය වුනා.

"අද රෑ උත්සවය වෙනුවෙන් ගෙදර වැඩ ගොඩක් තියෙයි. අමුත්තන් වෙනුවෙන් ගොඩක් කෑම උයන්නත් වෙයි. ඒ නිසා මම යන්නම ඕනේ. මම ගියේ නැත්තම් ඔයාගේ නෑයෝ මම ගැන ආඩපාලි කියාවි"

සැමියාගේ මුහුණේ තිබ්බ බය කම්බුලෝ දැක්කා.

"බය වෙන්න එපා. දැන් දවස් පහක් ම ගත වුනත් මොකුත් වුනේ නෑ නොවැ"

කම්බුලෝ දොර ඇරලා එළියට බැස්සා. හොඳින් ඉර පායලා අව්ව වැටිලා තිබ්බත් සැමියා කම්බුලෝ එළියට ගිය සැනෙන් දොර වහලා අගුළු දාගත්තා. දොරට හේත්තු වුන ඔහු ගැහෙන හදවතින් යුක්තව ක්‍රමයෙන් ඈත් වෙන කම්බුලෝ ගේ පියවර හඬ අහගෙන හිටියා.

කම්බුලෝ උත්සවයට සහබාගී වුනා. ඇයට ගොඩාක් වැඩ​. උයන්න​, වළං පිඟන් හෝදන්න​, අමුත්තන් පිළිගන්න​. ඇයගේ සැමියා ගැන ගොඩක් දෙනා ඇහුවා. ඇය කිව්වේ ඔහු අසනීපයෙන් ඉන්න නිසා එන්න බැරිවුන බව පමණයි.

රාත්‍රිය ගෙවී යන කොට උත්සවය අවසන් වෙලා අමුත්තෝ එකා දෙන්නා බුලත් විට හපමින් යන්න පිටත් වුනා. අමුත්තන් සියළුම දෙනා ගියාට පස්සේ කාන්තාවෝ ගෙදර අස් පස් කරා.

වැඩ ඔක්කොම ඉවර වෙද්දි මැදියමට ළං වෙලා. කම්බුලෝ ට හොඳටම මහන්සියි. ඒත් ඇය සැමියා බලන්න යන්නම ඕනෙ නිසා ඔහු වෙනුවෙන් කෙසෙල් කොලයක ඔතා ගත්ත ඉස්තරම් කෑම පාර්සලයකුත් අරගෙන අඳුරු පාරවල් ඔස්සේ හනි හනික ගෙදර බලා පිටත් වුනා.

කම්බුලෝ ගෙදර එනකොට ගෙදර දොර "හායි ගාලා" ඇරල දාල තිබ්බා. ගේ ඇතුලෙ පහන නිවිලා. මුළු ගෙදරම අඳුරෙන් පිරිලා. ඇය සැමියාට කතා කරා. ඒත් කිසි උත්තරයක් ලැබුනේ නෑ. ඇය ගෙට ඇතුල් වෙලා පහන පත්තු කරා. ගේ ඇතුලේ කවුරුත් නෑ. ඇය බියෙන් ගැහෙමින් ඇඳ පරික්‍ෂා කරා.

ඇඳ උඩ තිබ්බේ ලොකු ලේ පැල්ලමක් විතරයි.

කම්බුලෝ බිම හොඳට පරික්‍ෂා කරලා බැලුවා. ලේ බිඳිති ඇඳේ ඉඳලා දොර දක්වා වැටිලා තියෙනවා ඇය දැක්කා. ඇය පහනේ ආලෝකයෙන් ලේ පාර දිගේ ගියා. ලේ පාර ගෙදරින් එළියට ඇවිත් මුහුද දිහාවට දිවෙනවා ඇය දැක්කා. ඇය දිගටම ලේ පාර දිගේ ඇවිදගෙන ගියා.

ලේ පාර මුහුදු වෙරළ ළඟටම තිබ්බා. ඇය වෙරළට ආවා. පාළු රාත්‍රියේ ශබ්ධයකට ඇහුනේ මුහුදේ රළ බිඳෙන හඬ විතරයි. මුහුදු රළ ඇගේ දෙපා ළඟටම ආවා. එකපාරටම ආපු හුළං රළකින් ඇගේ පහන නිවිලා ගියා. තරු එළියෙන් ඇයට පෙනුනේ අඳුරු වළාකුලෙන් වැහුනු ක්‍ෂිතිජය විතරයි.

කම්බුලෝ සැමියාට කෑගහලා කතා කරා. ඇයට පිළිතුරු වශයෙන් ලැබුනේ කොරල් පරයේ හැපිලා බිඳෙන රළ වල දුක්මුසු හඬ විතරයි.

උණුසුම් කඳුළු වැල් ගංගාවක් වගේ ඇගේ කම්මුල් දිගේ ගලාගෙන ගියා෴



- කතාව කිව්වේ මුහම්මදු නූරි (ෆුවා මුලාකු දූපත​)

අටුවාව​

1. නම​

දිවෙහි රාජ්ජේ වැසියන් ගේ පිළිගැනීම අනුව භූතාත්මයක් ට කෙනෙක් ගේ නම දැනගත්තොත්  ඔහුට හෝ ඇයට පහසුවෙන් හානි කරන්න පුළුවන්. මේ නිසා කෙනෙක් ගේ නියම නමින් ඔහුට කතා කෙරුනේ ඉතාම කලාතුරකින්. ඒ වෙනුවට කොක්කො, තුත්තු, තුත්තා, දොම්බේ, බේබේ වගේ සුරතල් නාම තමයි කෙනෙක් අමතන්න භාවිතා වුනේ. මේ සිරිත අදත් දකින්න පුළුවන්.

2. මස්දෝනි

මසුන් මරන්න යන මුහුදු ගමන් වලට පාවිච්චි කරන ධීවර බෝට්ටු. දිවෙහි මසින් "මස්" කියන්නෙ මාළු. "දෝනි" කියන්නෙ බෝට්ටුව​. මස්දෝනියක් මසුන් මරන්න පාවිච්චි කරන විවෘත තට්ටුවකින් සහ නිදාගන්න පාවිච්චි කරන වහලයකින් ආවරණය වුන කොටසකින් යුක්තයි. වර්තමාන මස්දෝනි මෝටර් වලින් ක්‍රියාත්මක වුනත්, පැරණි මස්දෝනි පණගැන්වුනේ රුවල් වලින්

3. ෆතිහා කියවීම​

කෙනෙකුගේ මරණයක සංවත්සරයක් වෙනුවෙන් (අවුරුද්දක්, අවුරුදු තුනක් වැනි) ගෙදරට නෑදෑ හිත මිතුරන් රැස් කරලා ඔවුන්ට ආහාරා පාන වලින් සංග්‍රහ කරලා කුරානයේ පාඨ හඬ නගා කියැවීමේ සිරිතක් දිවෙහි රාජ්ජේ තියෙනවා. මේ උත්සව වලදී කියවන්නේ කුරානයේ පළවෙනි පරිච්ඡේදය වන අල්-ෆතිහා පරිච්ඡේදය නිසා මේ උත්සවය හැඳින්වෙන්නේ ෆතිහා කියවීම කියලා. මේ උත්සවය දූපත් වාසීන් ගේ වැදගත්ම සංස්කෘතික උත්සවයක්. මේක අපේ දානෙ ගෙදරකට ඉතා සමානයි.

4. බුලත් විට​

ඕනෑම කෑම වේලකින් පස්සෙ බුලත් විටක් කෑම දිවෙහි රාජ්ජේ වැසියන් ගේ සිරිතක්. දිවෙහි බසින් බුලත් වලට කියන්නේ "බිලේ". පුවක් වලට කියන්නේ "ෆුවා". අදටත් මාලදිවයිනේ ඕනෑම අවන්හලකින් කෑම වේලක් ගත්තම බුලත් විටක් නොමිලේ ලැබෙනවා. දිවෙහි රාජ්ජේ බුලත් විට සමන්විත වෙන්නේ බුලත්, පුවක්, හුණු, කරාබු නැටි සහ "හීර පන්නා" නමින් හැඳින්වෙන රසකාරල කුඩු වර්ගයකින්.

Sunday, December 3, 2017

දිවෙහි රාජ්ජේ ජනකතා - 4

(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)

ගස යට තිබූ හිස් කබල


එකෝමත් එක කාලෙක මාදිවයිනේ උතුරට වෙන්න තිබ්බ දූපතක ඊබ්‍රහිමු කියල ඉතාම දුප්පත් මනුස්සයෙක් ජීවත් වුනා. ඔහු කොයිතරම් දුප්පත් ද කිව්වොත් ඔහු බඩගින්නක් ආවම කෑමක් හොයා ගත්තෙ එහෙ මෙහෙ ඇවිදලා.

දවසක් ඔහුට ගමේ කොතනින් වත් කෑම ටිකක් හොයා ගන්න බැරි වුනා. ඔහුට බඩගින්න ඉවස ගන්න බෑ. ඔහු ඇවිදගෙන ආවා ගම කෙලවර තියෙන මිදිලි (කොට්ටම්බා) ගහ යටට​. ගහේ ගෙඩි තිබ්බෙ නෑ.

බලාපොරොත්තු සුන් වුන ඔහු කෑමක් හොයා ගන්න අරමුනෙන් කැලයට ඇතුල් වුනා. කැලයේ ඇතුලටම ගමන් කළ ඔහුට ලොකු ගහක් යට සුදු පාටින් බබලන මොකද්දෝ දෙයක් දකින්න ලැබුනා. බයෙන් බයෙන් ගහ යටට ආව ඔහු සුදු පාට දේ දිහා හොඳට බැලුවා. ඒ ඉර එළියට පිච්චිලා සුදු පාට වුන මිනිස් හිස් කබලක්.

ඔහු ළං වෙද්දිම හදිසියේ ඇහුන කටහඬකින් ඔහු තිගැස්සුනා.

"ළඟට එන්න​"

ඒ කතා කලේ හිස් කබල​.

ඊබ්‍රහිමු බයෙන් තැති ගත්තා.

"ඔබ කතාකරනවා? මට පුදුමයි"

"ළඟට එන්න මිත්‍රයා. මම ඔබට හානියක් කරන්නේ නෑ. මම මෙතැන දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ඉන්නවා. මට කවදාවත් කවුරුවත් හමු වෙලා නෑ. මට හරි කාන්සියි. කියන්න​, ඔබ කොහෙද මේ යන්නේ?"

"මම දුප්පත් මිනිහෙක්. මම මේ කන්න යමක් හොයනවා. මේ දූපතේ කෑම හරි හිඟයි"

"අහා ඔබට බඩගිනියි ද​? බය වෙන්න එපා. මේ ගහ පිටිපස්සෙ තියෙන කරා (කොමඩු) වැලෙන් කොමඩු කඩාගෙන කන්න​"

"මේ කැලේ මැද කොමඩු වැලක්?" ඊබ්‍රහිමු පුදුමයෙන් හිතුවා. ඒත් හිස් කබල කිව්ව වගේම ගහ පිටිපස්සේ විශාල ලස්සන කොමඩු ගෙඩි පිරිච්ච කදිම කොමඩු වැලක් තිබ්බා.

"ඔබට ඇති තරම් කන්න. හැබැයි ඔබ හැමදාම ඇවිත් මාත් එකක් කතා කරන්න ඕනෙ"

කොමඩු ගෙඩි කදිමයි. ඊබ්‍රහිමු බඩ පිරෙන්නම කෑවා. ඔහු යන්න ලෑස්ති වෙද්දි හිස් කබල නැවතත් ඔහුට මතක් කරා.

"ඔබ කාපු කොමඩු  ගැන හෝ මේ ගහ යට ඉන්නෙ කවුද කියල හෝ කාටවත් කියන්න එපා. මතක තියාගන්න​. අපි දැන් යාළුවෝ"

"මම ඒක මතක තියා ගන්නම්"

ඊළඟට එලඹුනේ ඊබ්‍රහිමුට ඉතාම සතුටු දායක කාලයක්. ඔහු හැමදාම කැලයට ගිහින් හිස් කබල එක්ක කතා කරල බඩ පිරෙන්නම කොමඩු කෑවා. හැමදාම ඊබ්‍රහිමු යද්දි හිස් කබල තමා ගැන හෝ කොමඩු ගැන කිසි කෙනෙක්ට කියන්න එපා කියල මතක් කරා.

එක දවසක් ඊබ්‍රහිමු හිස් කබලෙන් මෙහෙම ඇහුවා.

"මම දැන් ගොඩක් දවසක් තිස්සේ මෙතැනට ඇවිත් ඔබත් එක්ක කතා කරනවා. ඔබ මට කියන්න ඕනෙ ඔබ කවුද කියල සහ ඔබට මෙහෙම වුනේ ඇයි කියලා"

"අහා. ගොඩක් ඉස්සර මම ධනවත් වැදගත් මිනිහෙක්. ඒත් මගේ කට මාව මැරුවා"

"ඔබේ කට කොහොමද ඔබව මරන්නේ?"

"ඒක එහෙම තමයි සිද්ධ වුනේ. ඒ ගැන ආයෙ මගෙන් අහන්න එපා" හිස් කබල අකැමැත්තෙන් කිව්වා.

ඊබ්‍රහිමු එදා පිටත් වුනේ අතෘප්තියෙන්.තවත් දවස් ගණනාවක් ගත වුනා. හිස් කබල දවසක් ඊබ්‍රහිමු ට මෙහෙම කිව්වා.

"දැන් අපි දෙන්නා හොඳ යාළුවෝ. ඔබ දැන් ඉස්සරට වඩා හොඳින් කාල බීලා ඉන්න බව බැලූ බැල්මට පේනවා. මිනිස්සු ඔබෙන් ඒ කොහොමද කියල අහන්න පුළුවන්. ඔව හැමදාම කැලේට එනවා මිනිස්සු දැකල ඇති. මිනිස්සු ඒ ගැනත් අහන්න පුළුවන්. කවුරු මොනවා ඇහුවත් මම ගැනවත් කොමඩු ගැනවත් කිසි දෙයක් නොකියන්න ඔබ පොරොන්දු වෙන්න ඕනෙ"

"මම කාටවත් කිසි දෙයක් කියන්නෙ නෑ" ඊබ්‍රහිමු පොරොන්දු වුනා.

මේ විදිහට කාලය ගත වෙලා ගියා.

දවසක් මද්දහනේ තමාගේ ගෙදරට වෙලා මුහුදෙ සද්දෙට ඇහුම් කන් දීගෙන හිටපු ඊබ්‍රහිමු හිස් කබල තමාට කිව්ව කතාව ගැන කල්පනා කරන්න පටන් ගත්තා.

"මොන තරම් පුදුමයක් ද​? ඔහු කිව්වේ ඔහුගේ කට ඔහුව මැරුවා කියල​. මම මේ ගැන රදුන් (රජතුමා) ට කියන්න ඕනෙ. තමාගේ රටේ මේ වගේ පුදුම දේවල් වෙනව කියල දැනගන්න එතුමා ගොඩක් ආස වෙයි. එතුමා හරි ත්‍යාගශීලියෙක්. මට ලොකු තෑග්ගක් දෙන්නත් බැරි නෑ"

දවසක් ඔහු මාලදිවයිනේ අගනුවර වුන මාලේ දූපත බලා යන බෝට්ටූවක නැගලා රදුන් හමුවෙන්න ගියා. සම්පූර්න කතාවම එතුමාට කිව්වා.

රදුන් පුදුමයෙන් පුදුමයට පත් වුනා.

"මේ වගේ දෙයක් වෙන්න පුළුවන් ද​?" රදුන් තමාගේ ඇමතිවරුන් ගෙන් ඇහුවා.

ඇමතිවරු ඊබ්‍රහිමු ව විශ්වාස කරේ නෑ.

"මේ පිස්සෙක් ගේ පිස්සු කතා වලට ඔබ වහන්සේ කන් දෙන්න එපා"

රදුන් ඊබ්‍රහිමු ගෙන් මෙහෙම ඇහුවා.

"හොඳයි. ඔබේ දූපතේ කැලේ ගහක් යට කතා කරන හිස් කබලක් තියෙනව කියලත්, ඒ ගහ පිටිපස්සෙ හැමදාම කොමඩු ගෙඩි හටගන්න කොමඩු වැලක් තියෙනව කියලත් දිවුරන්න ඔබට පුළුවන් ද​?"

"ඔව්. මම සෑහෙන දවසක් තිස්සේ එතැනට යනවා. මම හැමදාම ඉතාම රසවත් කොමඩු කනවා. ඒ හිස් කබල කියන විදිහට ඔහුව මරලා තියෙන්නේ ඔහුගේම කට​. මේ හැම දෙයක්ම ඇත්ත රජතුමනී"

රදුන් ගේ මුහුණ බැරෑරුම් ස්වරූපයක් ගත්තා.

"උඹ මාව රවට්ටන්න හදනවා නෙවෙයි නේද​?"

"ඔබ වහන්සේ රැවටෙන්නෙ නෑ" ඊබ්‍රහිමු හිනාවෙලා කිව්වා.

රදුන් තමාගේ ඇමතිවරුනුත් එක්ක රාජකීය නැවේ නැගලා ඊබ්‍රහිමු ගේ දූපත බලා යාත්‍රා කලා. ඔවුන් ගොඩ බැස්සට පස්සෙ ඊබ්‍රහිමු රදුන් සහ පිරිවර කැඳවාගෙන හිස් කබල තිබ්බ තැනට ගියා.

ඒත් එතන තිබ්බෙ ලොකු ගහක් විතරයි. කතා කරන හිස් කබලක් වත් කොමඩු වැලක් වත් පේන්න තිබ්බෙ නෑ.

ඔවුන් හැම තැනම හෙව්වා. ඒත් කාටවත් කිසි දෙයක් හමුවුනේ නෑ.

ඇමතිවරු ඊබ්‍රහිමු දිහා කෝපයෙන් බැලුවා.

"උඹ බොරු කාරයා"

ඊබ්‍රහිමු භීතියෙන් ගල් ගැහිලා ඔවුන් දිහා බලාගෙන හිටියා.

රදුන් ගේ මුහුණ කෝපයෙන් දැඩි වුනා.

"ඇයි උඹ මට බොරු කිව්වේ? තමාගේ රදුන්ට බොරු කියන්න තරම් නිර්භීත වෙන කෙනෙක්ට මොකද වෙන්නෙ කියල උඹට දැන් දැනගන්න ලැබෙයි"

ඊබ්‍රහිමු හඬා වැලපෙමින් තමා බොරු නොකිව්ව බව දිවුරන්න පටන් ගත්තා.

"මොහුට අනුකම්පා කරන්න එපා රජතුමනී. අපි හැමෝටම පැහැදිලියි මේ මිනිහා කිසිම බයක් හැකක් නැතුව බොරු කිව්වා කියල​. ඒත් මූ තාමත් ඒ බව පිළිගන්න ලෑස්ති නෑ. මූ තාමත් හිතන්නෙ අපිව රවට්ටන්න පුළුවන් කියලා."

ඇමතිවරු නොඉවසිල්ලෙන් රදුන්ට කියා හිටියා.

රදුන් ගේ මුහුනේ කිසිම අනුකම්පාවක් ඇති වුනේ නෑ. ඊබ්‍රහිමු ව ගහට තියල ගැට ගහන්න ඔහු තමාගේ සෙබළුන්ට අණ කරා. ඊට පස්සෙ රදුන් සහ පිරිවර ගමට ඇවිත් සියළු දෙනාම කැඳවලා ඊබ්‍රහිමු ට උදව් කරන එක රාජ අණ කැඩීමක් බවත්, කවුරු හරි රාජ අණ කැඩුවොත් ඔහුටත් ඊබ්‍රහිමුට අත් වුන ඉරණම ම අත්වන බවත් ප්‍රකාශ කලා.

ගහේ ගැට ගහල කැලේ මැද තනි වුන ඊබ්‍රහිමු හඬා වැලපුනා. හදිසියේම ඔහුට වියරු හිනාවක් ඇහුනා. වටපිට බලද්දි ඔහු දැක්කා ගහ යට හිස් කබල තියෙන හැටි.

"මගේ කට මාව මැරුවා. උඹේ කට උඹව මැරුවා"

"උඹ කොහෙද ගිහින් හිටියේ? මාව බේර ගනින්"

"නෑ. නෑ. උඹ කිසි විශ්වාසයක් තියන්න බැරි මෝඩයෙක්. මම උඹේ යාළුවා. මම උඹට හැමදාම කොමඩු කන්න දුන්නා. ඒත් උඹ මට වුන පොරොන්දුව කඩ කලා. උඹත් එක්ක කතා කරන්නවත් වටින්නෙ නෑ. අපි පොරොන්දුවකින් බැඳිලා හිටියේ. උඹ ඒක කැඩුවා. උඹට ඔය දඬුවම සුදුසුයි"

ආපහු වියරු හඬින් හිනා වුන හිස් කබල අතුරුදහන් වුනා.



- කතාව කිව්වේ ගා ගේ අයිෂාත් නස්නීන් (මාලේ දූපත​)

අටුවාව​

1. මිදිලි
කොට්ටම්බා. මාලදිවයිනේ ලුණු මිශ්‍ර වැලි පොළවේ වැවෙන්නේ ගස් වර්ග කීපයක් විතරයි. කොට්ටම්බා ඉන් එකක්. කොට්ටම්බා ගෙඩි වලට දිවෙහි බසින් කියන්නෙ "කනමදු".

2. කරා
කොමඩු. මාලදිවයිනේ වැවෙන පළතුරු අතලොස්සෙන් එකක් කරා හෙවත් කොමඩු. මාලදිවයිනේ උෂ්ණාධික දේශගුණයට කොමඩු කියන්නෙ කදිමට ගැලපෙන පළතුරක්.

3. රදුන්
රජතුමා. මාලදිවයිනේ පාලකයා දිවෙහි බසින් හැඳින්වුනේ "රදුන්" කියලා. මාලදිවයිනේ පාලකයන් ඉස්ලාමය වැළඳගත්තට පස්සෙ ඔවුන් "සුල්තාන්" කියන පදවිය භාවිතා කලා. ඒත් සාම්ප්‍රදායික දිවෙහි ක්‍රමයටත් තමාව හඳුන්වා ගත්තා.

උදාහරණයකට 1306 ඉඳලා 1341 වෙනකං මාලදිවයින පාලනය කළ පාලකයා ඉස්ලාමීය ක්‍රමයට "සුල්තාන් අබ්දුල් ෆාත් ජලාලුදීන් ඔස්මාර්" ලෙසත් දිවෙහි ක්‍රමයට "වීරු සිරි ලෝකාභරන මහා රදුන්" ලෙසත් හැඳින්වුනා.

Friday, December 1, 2017

දිවෙහි රාජ්ජේ ජනකතා - 3


(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)

ෆියලා බොලා ඔඩි දුව්වි (ෆියලා ගේ හිස දෙසට ගමන් කරනු!)


බොහොම කාලෙකට ඉස්සර අරි අතොළුවේ (atoll) ෆෙරිදූ දූපතේ හිටියා බොදු නියාමි තකුරුෆානු කියලා ඉතාමත් දක්‍ෂ නියමුවෙක් (navigator).

දවසක් බොදු නියාමි තකුරුෆානු නාවික පිරිසක් එක්ක වෙළඳ සංචාරයක් ගියා. ඔවුන් ගියේ ලොකු නැවකින්. ගමනේ තුන්වෙනි දවසේදී මහ කුඹගහ උඩ නැගලා මග සලකුණු බලන තකුරුෆානු දැක්කා ලොකු ෆියලා මාළුවෙක්. ඔහු කෑගහලා නැවියන්ට ඒ බව දැණුම් දුන්නා. නැවියෝ මාළුවා අල්ලගත්තා. ඌ ඉතාම විශාල​, ලස්සන මාළුවෙක්. නැවියෝ මාළුවා උයල කෑමට සූදානම් වුනා. තකුරුෆානු කුඹගහ උඩ ඉඳගෙනම කිව්වා මාළුවගේ ඔළුව ඔහු වෙනුවෙන් ඉතිරි කරන්න කියලා.

පැයක් හමාරක් ගතවුනා. තකුරුෆානුට හොඳටම බඩගිනියි. ඔහු තමාගේ උපකරණ ටිකත් අරගෙන කුඹ ගහෙන් බැස්සේ මාළු ඔළුව කන්න හිතාගෙන​. ඒත් බැහැල ඇවිත් බලද්දි කවුදෝ මාළුවගෙ ඔළුව කාලා. ඔළුව කාපු නාවිකයා ඔළු කට්ට මුහුදට විසි කරලා. කටුවක් වත් ඉතුරු වෙලා තිබ්බෙ නෑ.

තකුරුෆානු කේන්තියෙන් වියරු වැටුනා. මුළු මාලදිවයිනේම ප්‍රසිද්ධ නියමුවෙක් වන තමාගේ ඉල්ලීම පැහැර හැරලා. ඔහුට අපහාස කරලා. ඒ මදිවට ඔහුට හොඳටම බඩගිනියි. කෝප වුන තකුරුෆානු තව දුරටත් නැවට මග පෙන්වීම ප්‍රතික්‍ෂේප කළා. නැවේ කප්පිත්තා ඔහුගෙන් මග ඇහුවම තකුරුෆානු දුන්නේ එකම උත්තරයක්.

"ෆියලා ගේ ඔළුව දිහාට පදවපන්!"



මග පෙන්වන්නෙක් නැතිව නැව ඔහේ ඉබාගාතේ ගියා. දවස් අසූ අටක් මේ විදිහට ඉබාගාතේ ගිය නැවියෝ අසූ අටවෙනි දවසෙදි ලොකු "එන්දෙරි" (කළු කොරල්) ගහක් දැක්කා.  මේක දැකපු නාවිකයෝ භීතියෙන් පිස්සු වැටුනා. ඒ තිබ්බෙ "දගස්" හෙවත් ලෝකාන්තයේ තියෙන ගහ​. එතැනින් තමයි ලෝකය කෙලවර වෙන්නේ. ගහට ඔබ්බෙන් තියෙන්නෙ දැවැන්ත ප්‍රපාතයක්. මුහුද ප්‍රපාතයෙන් පහළට වැටෙනවා. එතැන මුහුද ඉතාම රළුයි. නැව වේගයෙන් ප්‍රපාතය දිහාට ඇදිලා ගියා. නාවිකයෝ ලොකු ලණුවක් අරගෙන නැව ප්‍රපාතයෙන් වැටෙන්න කලින් එන්දෙරි ගහේ ගැට ගැහුවා.

භීතියෙන් මුසපත් වුන නැවියෝ තකුරුෆානු ඉදිරියේ දණින් වැටිලා ඔහුගෙන් සමාව ඉල්ලලා ඔවුන්ව බේර ගන්න ලෙස ආයාචනා කරා. නාවිකයෝ බය වෙලා හිටපු තරම දැක්ක තකුරුෆානු ගේ තරහ නිවිලා ගියා. ඔහු නැව බේරගන්න එකඟ වුනා. නමුත් එතැන මුහුද යාත්‍රා කරන්න තරම් සැර වැඩියි. තකුරුෆානු කිව්වා මුහුද නිසල වෙනකං එතැන ඉන්න වෙන බව​.

නැවියෝ භීතියත් බලාපොරොත්තුවත් මුසු වුන රැයක් එන්දෙරි ගහ යට ගත කරා.

පහුවෙනිදා උදේ ඇහැරිලා බලද්දි මුහුද සන්සුන් වෙලා. ඔවුන් කවදාවත් දැකල නැති අමුතුම මාළු අහිනක් එන්දෙරි ගහ අවට පීනනවා. මාළු දැක්ක තකුරුෆානුට හිතුනා "මේ මාළුවා බොහොම හැඩ වැඩ ඇති එකෙක්. මුගේ මස් කෑමට සුදුසු ඇති" කියලා.

ඔහු කඩදාසියක් අරගෙන මාළුවගෙ පින්තූරයක් ඒකෙ ඇන්දා. ඊට පස්සෙ මාළුවාගේ ආත්මය කඩදාසියට එන විදිහට ඒකට මැතිරුවා. මාළුවගේ ආත්මය කඩදාසියට ආවට පස්සේ තකුරුෆානු කඩදාසිය නවලා උණ බම්බුවකට දාල ඒකෙ කට මුද්‍රා තිබ්බා.

දවස් තුනක් ඔවුන් එන්දෙරි ගහ යට ගත කළා. තුන්වෙනි දවසෙදි හුළං හමන්න ගත්තා. තකුරුෆානු තීරනය කළා දැන් යාත්‍රා කරන්න සුදුසු වෙලාව කියලා. ඔවුන් නැවත දිවෙහි රාජ්ජේ බලා ගමන් ඇරඹුවා. අර මාළු අහිනත් නැව පස්සෙම ආවා.

දවස් අසූ අටකට පස්සෙ ඔවුන්ට මාලදිවයිනේ උතුරු කොන වුන තිලදුම්මති අතොළුව පේන්න පටන් ගත්තා. නැවියෝ ප්‍රීතියෙන් ඉපිළ ගියා. මේ වෙද්දි මාළු අහින නැව වටේට මුහුද පේනතෙක් මානයේ වහ ගන්න තරම් ලොකුයි. සමහර මාළු නැව ඇතුලට පවා පැන්නා.

ක්‍රමයෙන් ඔවුන් බරවෙලි ඕඩය පහු කරමින් ඔවුන් ගේ නිවහන වුන අරි අතොළුව බලා ගමන් කරා. එක පාරටම ඔවුන් දැක්කා මුහුද දෙබෑ කරගෙන ලොකු කඳු දෙකක් මතු වෙනවා. තකුරුෆානු දැනගත්තා ඒ තාපස කකුළුවන් ගේ රැජිණ බව​. කඳු දෙකක් වගේ ඔවුන් දැක්කේ ඇයගේ අඬු. ඇය මුහුදු පතුලේ තමාගේ වාසස්ථානයෙන් මුහුදු මතුපිටට ඇවිත් තියෙන්නෙ මාළු අහින දැකලා.

තකුරුෆානු ට තේරුනා වහාම මාළු අහින මුහුදු පතුලට යවන්න ඕනෙ කියලා. නැත්තම් කකුළු රැජිණ ගේ අඬු වලට මැදිවෙලා නැව සුන් වේවි.

ඔහු වහාම මුද්‍රා තැබූ උණ බම්බුවෙන් මාළුවගෙ රූපය ඇඳපු කඩදාසිය එළියට ගත්තා. ඒකෙ බරක් ගැට ගහලා ඔහුට පුළුවන් තරම් ඈතට ඒක විසි කලා. මාළු අහින කඩදාසිය පස්සෙන් මුහුදු පතුල දිහාට ගමන් කළා. කකුළු රැජිනත් ඒ එක්කම නොපෙනී යනවා දැකපු නාවිකයෝ සැනසුම් සුසුම් හෙළුවා.

ආපහු ෆෙරිදූ දූපතට ආපු නාවිකයෝ සතුටෙන් තමාගේ නිවෙස් බලා ගියා. පහුවෙනිදා උදේ කුඩා බෝට්ටුවක නැග ගත්තු තකුරුෆානු දූපතෙන් බටහිර දිශාවට මුහුද මැදට ගිහින් උණ් බම්බුව මුහුදට දැම්මා.

එදා ඉඳලා අද වෙනතුරු දිවෙහි රාජ්ජේ අවට මුහුදේ කවදාවත් බල මාළු හිඟ වුනේ නෑ෴

- කතාව කිව්වේ නිහානි රිසා (මාලේ දූපත​)

 අටුවාව​

1. නියමුවා
නැවක නියමුවා හෙවත් "navigator" ගේ කාර්‍යය වෙන්නේ නැවට මග පෙන්වීම​. මේ සඳහා ඔහු ඉර සහ තාරකා යොදා ගන්නවා. නියමුවා ගණිත ශාස්ත්‍රයේ ඉතා දක්‍ෂයෙක් වෙන්න ඕනේ. නැවක සියළු දෙනාගේම ජීවිතය රඳා පවතින්නේ නියමුවා අතේ නිසා ඔහු ඉතාම වැදගත් පුද්ගලයෙක් විදිහටයි සැලකුනේ. දිවෙහි බසින් නියමුවා හඳුන්වන්නේ "මාලිමි" කියලා. ඒ ඔහු පාවිච්චි කරන මාලිමාව ඇසුරෙන්.

2. අතොළුව​
අතොළුව කියන්නේ දූපත් පොකුරක්. විශාල කොරල් පරයක මැද කොටස ඛාදනය වීමෙන් එහි දාරය වටේට නිර්මානය වෙන දූපත් මාලාව තමයි අතොළුවක් විදිහට හඳුන්වන්නේ. දිවෙහි බසින් අතොළුවට කියන්නේ "අතොල්හු". ඒකෙන් තමයි අතොළුවේ ඉංග්‍රීසි නම වෙන "atoll" හැදිල තියෙන්නේ.

මාලදිවයින සමන්විත වෙන්නේ මේ වගේ අතොළු 26 කින්. මේ අතොළු 26 දූපත් 2000 කින් යුක්ත වෙනවා.


3. බොදු නියාමි තකුරුෆානු
බොදු නියාමි කියන්නේ තකුරුෆානුට දුන්නු ගෞරව නාමයක්. දිවෙහි බසින් "බොදු" කියන්නෙ "ලොකු" නැත්තං "මහ​". "නියාමි" කියන්නෙ "නියමුවා". බොදු නියාමි නම තකුරුෆානුට ලැබුනේ ඔහු දක්‍ෂ නියමුවෙක් නිසා.

4. ෆියලා
ෆියලා නමින් දිවෙහි බසින් හැඳින්වෙන්නෙ ඉංග්‍රීසියෙන් "Mahi-Mahi" නැත්තං "Dolphinfish" කියල හැඳින්වෙන අඩි පහක් විතර දිග ලොකු මාළුවෙක්. වේගයෙන් පිහිනන්න සමත් ශක්තිමත් මාළුවෙක් නිසා විනෝදයට මාළු බෑමේ ක්‍රීඩාවේදී ජනප්‍රිය මාළුවෙක්.


5. එන්දෙරි
එන්දෙරි කියල දිවෙහි බසින් හැඳින්වෙන්නේ ගැඹුරු මුහුදේ හැදෙන හැඩයෙන් ගහකට සමාන කොරල් විශේෂයක්. ඒවා කළු පාටයි.


6. දගස්
මාලදිවයින් ජනවහරට අනුව ලෝකය කෙලවර වෙන තැන තියෙන ගහ තමයි "දගස්" කියන්නේ.

7. තාපස කකුළුවා
ඉංග්‍රීසියෙන් "Hermit Crab" නමින් හැඳින්වෙන තාපස කකුළුවා මාලදිවයිනේ දූපත් වල සහ අවට මුහුදේ බෙහෙවින් දකින්න පුළුවන් කකුළු වර්ගයක්. 


8. බලයා
මාලදිවයිනේ ධීවර කර්මාන්තය ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පවතින්නේ ඉංග්‍රීසියෙන් "Tuna" නමින් හැඳින්වෙන මාළු පවුලේ සාමජිකයන් දෙන්නෙක් මත​.

පළමුවැන්නා සිංහලෙන් බලයා ලෙස හැඳින්වෙන "Skipjack Tuna". මූ දිවෙහි බසින් හැඳින්වෙන්නේ "කලුබිලමස්" කියලා. මාලදිවයිනේ වැඩියෙන්ම අල්ලන මාළුවා බලයා. අඩි තුනක් විතර දිගට වැඩෙන බලයා කිලෝ ග්‍රෑම් 20 ක් විතර බරයි.

දෙවැන්නා සිංහලෙන් කෙලවල්ලා ලෙස හැඳින්වෙන "Yellowfin Tuna". මූ දිවෙහි බසින් හැඳින්වෙන්නේ "කන්නෙලි" කියලා. කෙලවල්ලා අඩි 7 ක් විතර දිග කිලෝ ග්‍රෑම් 200 ක් විතර බර දැවැන්ත මාළුවෙක්.

මීට අමතරව තවත් Tuna මාළු වර්ග ගණනාවක් මාලදිවයින අවට මුහුදේ ඉන්නවා.

බලයා හෙවත් කලුබිලමස් කියන්නේ දිවෙහිරාජ්ජේ වැසියන් ගේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගයක්. ඔවුන් ගේ ප්‍රධානම ආහාරයක් වගේම​, ඔවුන් ගේ ප්‍රධානම අපනයනයක්. ඔවුන් ගේ ජීවිතයට බලයා ගේ ඇති වැදගත් කම නිසාම බලයා වෙනුවෙන්ම ජනකතාවක් නිර්මානය වෙලා තියෙනවා.

Thursday, November 30, 2017

දිවෙහි රාජ්ජේ ජනකතා - 2


(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)

පළවෙනි පොල්ගස්


පොල් ගහ කියන්නෙ පුදුම ගහක්. පොල් ගහෙන් අපිට ගොඩාක් ප්‍රයෝජන තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම දිවෙහි රාජ්ජෙ ඇත්තන්ට​. කෑම​, බීම​, සෙවන​, ගෘහ උපකරණ​, බෝට්ටු හදන්න ලී, ඉන්ධන​, බෙහෙත්, සෙල්ලම් බඩු, නලා, පෙට්ටි, භාජන​, තෙල්, කෙසු, ලණු - මේ දිවෙහි රාජ්ජෙ ඇත්තො පොල් ගහෙන් ගන්න ප්‍රයෝජන කීපයක්.

ගොඩාක් ඉස්සර මාලදිවයිනට මුලින්ම ආපු පදිංචිකාරයන්ට ජීවත් වෙන්න ගොඩාක් අමාරු වුනා. ඒ ඉස්සර කාලෙ මාලදිවයිනේ පොල් ගස් තිබ්බෙ නැති නිසා.

සොබාවික සම්පත් හිඟ කම නිසා මාලදිවයිනේ මුල් පදිංචිකාරයො ජීවත් වුනේ ඉතාම අපහසුවෙන්. කෑම හිඟකම සහ ලෙඩ රෝග වලින් මිනිස්සු මැස්සො වගේ මැරුන​. ගොඩක් දෙනා ජීවත් වුනේ ඉතා කෙටි කාලයයි. ඒ කෙටි කාලයත් ඉතා අපහසුවෙන්. මරණය කියන්නෙ ඔවුන්ට ඉතා හුරු දෙයක්.

මේ මුල් පදිංචිකාරයො අතරෙ හිටියා ඉතා දක්‍ෂ "ෆන්ඩිත​" කෙනෙක් (යකැදුරෙක්).  දැන් ඔහුගේ නම කාටවත් මතක නෑ. මේ ෆන්ඩිතයා තමාගේ මිනිස්සු මැරෙන හැටි දැකලා කම්පාවට පත් වුනා. ඉතා ඉක්මනින් සියළුම දෙනා මිය ගිහින් දූපත් ඔක්කොම ජනශුන්‍ය වෙයි කියල ඔහුට තේරුනා. ඒ වෙනුවෙන් යමක් කරන්න ඔහු හිතට ගත්තා.

ඔහු පොත් පත් කියවලා බොහෝ කරුණු කාරනා සොයා බලලා විශේෂ ආලේපයක් හැදුවා. ඊට පස්සෙ මිය යන හැමෝගෙම - පිරිමි, ගෑණු, ළමයි - වලලන්න කලින් මේ ආලේපයෙන් ටිකක් කටට දැම්මා. මිනිස්සු දිගටම මැරුනා. ඒ හැම කෙනාගෙම කටට අර ආලේපයෙන් ටිකක් දාල තමයි වැලලුවේ.

මේ විදිහට සති කීපයක් ගත වුනා.

හැම මල සිරුරේම හිස් කබලේ කටෙන් පොඩි කොල පාට අංකුරයක් මතු වුනා. මේ අංකුරය ශක්තිමත් ගහක් බවට පත් වුනා. සමහර ගස් උසයි. සමහර ගස් පොඩියි. සමහර ගස් අඳුරු පාටයි. සමහර ගස් ලා පාටයි. ඒ ගස වැවුන හිස් කබල අයිති කෙනා ගේ සොබාවය අනුව​.

ටික කාලයකින් මේ අළුත් ගස් මුළු මාලදිවයින පුරාම වැවෙන්න පටන් ගත්තා. ගස් වැඩුනට පස්සෙ ෆන්ඩිතයා ඉතුරු වෙලා හිටපු මිනිස්සුන්ට කියල දුන්නා මේ ගහේ හැම කොටසක්ම ප්‍රයෝජනයට ගන්න හැටි.

අළුත් ගහේ පිහිටෙන් මිනිස්සුන් ගෙ ජීවිතය ක්‍රමයෙන් යහපත් වුනා. ජනගහනය ආපහු වර්ධනය වෙන්න පටන් ගත්තා. මාලදිවයින ක්‍රමයෙන් ජීවත් වෙන්න සුදුසු තැනක් බවට පත් වුනා. මිනිස්සු ධනවත් වුනා. සතුටෙන් ජීවත් වෙන්න පටන් ගත්තා.

අදටත් දිවෙහි රාජ්ජේ පියෙක් ට තමාගෙ දරුවෙක්ට දෙන්න පුළුවන් වටිනාම තෑග්ග විදිහට සලකන්නේ තමාගේ අතින් හිටවපු පොල් ගහක්෴

- කතාව කිව්වේ "වයිජෙහේ ගේ දූන්ඩිගන් අලි ඩීඩී" (ෆුවාමුලාකු දූපත​)


අටුවාව​


1. ෆන්ඩිත​

"ෆන්ඩිත" කියන්නෙ මාලදිවයිනේ වැදගත් චරිතයක්. බොහෝ දූපත් වල ෆන්ඩිත කෙනෙක් හිටියා. මොහුගේ කාර්‍ය භාරය වුනේ දූපත් වාසීන් ගේ සෞඛ්‍යය රැක බලා ගැනීම​. ඒක වෙදා සහ යකැදුරා යන දෙකේ සංකලනයක්. "ෆන්ඩිත" කියන වචනය හැදිල තියෙන්නෙ සිංහල "පණ්ඩිත​" වචනයෙන් කියල හිතන්න පුළුවන්.




2. වසංගත​

මාලදිවයින් වාසීන් ජීවත් වෙන්නේ කුඩා දූපත් වල​. මේ බොහොමයක් දූපත් දිග පළලෙන් කිලෝ මීටර් එකක් දෙකකට වඩා ලොකු නෑ. ඒ වගේම මේ දූපත් වල වැවෙන ගස් වැල් වර්ග ඉතා සීමිතයි. ඒ නිසා ඔවුන් ගේ ආහාර වේල සමන්විත වෙන්නෙ ඉතාම සීමිත ආහර වර්ග කීපයකින්. එළවළු, පලා සහ පළතුරු ආහාරයට එක් වෙන්නෙ අඩුවෙන්. මේ නිසා ඔවුන් ගේ ප්‍රතිශක්තිකරනය දුර්වලයි.

මේ හේතුවත්, කුඩා දූපත් වල ලං ලං ව ජීවත් වීමත් නිසා වසංගත රෝග මාලදිවයිනේ ජීවිතයේ ඉතා සුලබ දෙයක්. වසංගතයක් දූපතකට ආවම දූපතේ ජනගහණයෙන් සෑහෙන දෙනෙක් මිය යන එක සුලබ දෙයක්. මේ නිසා ඔවුන් ජීවත් වුනේ වසංගත රෝග පිළිබඳ නිරන්තර බයකින්.  වසංගතයක් ඇවිල්ලා දූපතක් සම්පූර්නයෙන්ම ජන ශුන්‍යය වුන අවස්ථා ඔවුන් ගේ ඉතිහාසයේ සුලබයි.

වසංගත රෝග වලට හේතුව විදිහට ඔවුන් තදින්ම විශ්වාස කලා භූතාත්ම වල බලපෑම​. ෆන්ඩිත ගේ කාර්‍ය භාරය වැදගත් වුනේ මේ නිසා. 




3. පොල්

දිවෙහි බසෙන් පොල් ගහට කියන්නෙ "දිවෙහි රුහ්". ඒකෙ තේරුම "මාලදිවයිනේ තාල ගස (Maldives Palm)". අතීතයේ මාලදිවයින් වැසියෙක් ගෙ ධනවත් කම මැන්නේ ඔහු සතුව තිබ්බ ධීවර බෝට්ටු ගණනෙන් සහ ඔහු සතුව තිබූ පොල් ගස් ගණනෙන්.


කතාවේ කියන විදිහටම පොල් ගහ කියන්නේ මාලදිවයින් වැසියන්ට නැතුවම බැරි දෙයක්. අතීතයේදී මේ බැඳීම තවත් දැඩි වෙන්න ඇති. පොල් ගස් නැතුව මාලදිවයිනේ ජීවත් වෙනවා කියන එක හිතන්න බැරි දෙයක්. ඒ නිසා ඔවුන් ගේ පැවැත්මට පොල් ගහේ ඇති වැදගත් කම මේ කතාවෙන් නිරූපනය කෙරෙනවා.

මේක මාලදිවයින් වැසියන් ගේ මූලාරම්භ කතා (origin myths) හතරෙන් එකක්. (අනෙක් තුනේ තියෙන්නෙ ඔවුන්ට බල මාළුවා හමුවුන හැටි, මාලදිවයින එක්සත් රටක් වුන හැටි සහ මාලදිවයිනට ඉස්ලාමය ආව හැටි).


මාලදිවයින් වාසීන් පිළිගන්න විදිහට පොල් ගෙඩියේ නැට්ට පැත්තේ තියෙන කුඩා රවුම් සලකුණු තුන හිස් කබලේ ඇස් දෙක සහ කට. පොල් ගහේ අංකුරය මතු වෙන්නේ මෙතැනින්.

පොල් ගහට මාලදිවයින් වැසියන් දක්වන ගෞරවය කොයිතරම් ද කියනව නං අද ඔවුන් ගේ රාජ්‍ය ලාංඡනයේ තියෙන්නෙත් පොල් ගහක්.



දිවෙහි රාජ්ජේ ජනකතා - 1


(උපුටා ගැනීම ක්සේවියර් රොමේරෝ ෆ්‍රියාස් ගේ "Folk Tales of the Maldives" පොතෙන්)

පළවෙනි කතාව විදිහට තෝර ගත්තෙ දිවෙහි රාජ්ජෙ බෞද්ධ මූලයන් පෙන්නුම් කරන කතාවක්. මේ කතාවේ අනිත්‍යය සොබාවය සහ ධනය රැස් කිරීමේ නිසරු බව ගැන කියවෙනවා.

මාකන කලෝ (කොක් කොලුවා)


එකෝමත් එක කාලෙක "මාකන" (අළු කොකෙක්) මුහුදු වෙරළ කිට්ටුවෙන් පියාඹගෙන ගිහින් වැල්ල තෙමෙන හරියෙ වැහුවා. ඌ වැල්ලේ වසුරු පිඩක් හෙලලා යන්න ගියා. ආපහු ඇවිත් බලනකොට ඌ දැක්ක උගේ වසුරු පිඩ රළ පාරට හේදිලා ගිහින් කියලා.

කොකා බොහොම තරහෙන් මුහුදු රළයෙන් මෙහෙම ඇහුවා.

"කෝ මගේ වසුරු පිඩ​?"

"මම ඒක හෝදලා දැම්මා"

"මට ඒක ආපහු ඕනෙ"

මුහුදු රළය යටහත් පහත් විදිහට මෙහෙම කිව්වා.

"මට ඒක ආපහු දෙන්න බෑ. ඒක හේදිල ගිහින් ඉවරයි. මම ඒ වෙනුවට බල මාළුවෙක් දෙන්නම්"

කොකා බලයවත් අරගෙන පියාඹලා ගියා.


කොකා පියාඹලා ගියේ ගම්මැද්දට​. ගම්මැද්දෙ තිබ්බ පොඩි පැල් කොටේක වහලයක් උඩ බලයව තියල ඌ යන්න ගියා. ආපහු ඇවිත් බලනකොට බලයා නෑ. එතන තරුණයො කීප දෙනෙක් මාළු තම්බලා හිකිමස් (උම්බලකඩ) හදනවා.

කොකා කේන්තියෙන් පිඹිමින් මෙහෙම ඇහුවා.

"කෝ මගේ මාළුවා?"

"අපි ඌව කපල, තම්බලා දැන් මේ වේලන්නයි ලෑස්ති වෙන්නෙ"

"මට ඌව ආපහු ඕනෙ"

තරුණයො ටික බයවෙලා මෙහෙම යෝජනා කරා

"අපිට ආපහු මාළුවෙක් ව දෙන්න බෑ. ඒ වෙනුවට උම්බලකඩ කෑල්ලක් දෙන්නං"

කොකා කැමති වෙලා ලොකු උම්බලකඩයක් අරගෙන එතනින් පියාඹලා ගියා.

ඌ ගියේ ගෙදරක කුස්සියක් ළඟට​. එතැන උම්බලකඩයව දාල ඌ යන්න ගියා. ආපහු ඇවිත් බලද්දි උම්බලකඩයා නෑ. එතන කෙල්ලො ටිකක් බෝකිබා (කෑමක්) හදනවා.

කොකාට හරිම තරහයි.

"කෝ මගේ උම්බලකඩයා?"

"අපි ඒක කෑලි වලට කපලා බෝකිබා හැදුවා"

"මට ඒක ආපහු ඕනෙ"

කෙල්ලො ටික හොඳටම බය වෙලා මෙහෙම කියනවා.

"අපිට ඒක ආපහු දෙන්න බෑ. ඒ වෙනුවට අපි බෝකිබා ටිකක් දෙන්නම්"

කොකා කැමති වෙලා බෝකිබා ටිකකුත් අරගෙන එතනින් පියාඹලා ගියා.


ඌ එතනින් ගියේ ගෙදරක ඉස්තෝප්පුවට​. එතන බෝකිබා ටික තියලා ඌ යන්න ගියා. ආපහු එද්දී බෝකිබා නෑ. එතන පිරිමියෙකුයි කාන්තාවකුයි පොල් කොහු වලින් ලණු අඹරනවා.

කොකා තරහෙන් පිපිරෙමින් අත් තටු ගැහුවා.

"කෝ මගේ බෝකිබා?"

"අපි ඒක කෑවා"

"මට ඒක ආපහු ඕනෙ"

පිරිමියයි කාන්තාවයි බයවෙලා මෙහෙම කිව්වා.

"අපිට ඒක දෙන්න විදිහක් නෑ. අපි ඒක ඔක්කොම කෑව​. ඒ වෙනුවට හොඳ ලණු කැරැල්ලක් දෙන්නම්"

කොකා කැමති වෙලා ලණු කැරැල්ලත් අරගෙන පියාඹලා ගියා.

ඌ එතනින් ගියේ ලොකු ගහක් යටට​. එතන ලණු කැරැල්ල තියලා ඌ යන්න ගියා. ආපහු එද්දි ලණු කැරැල්ල නෑ. එතන වයසක මිනිස්සු කීප දෙනෙක් බෙර හදනවා.

කොකාට තරහ ඉවසගන්න බෑ.

"කෝ මගේ ලණු කැරැල්ල​?"

"අපි ඒකෙන් තමයි මේ බෙර වලට හම් බැන්දෙ"

"මට ඒක ආපහු ඕනෙ"

බෙර හදන මිනිස්සු බය වෙලා මෙහෙම යෝජනා කරනවා.

"අපිට ඒක ආපහු දෙන්න පුළුවන් කමක් නෑ. ඒ වෙනුවට ඔබ කැමති බෙර දෙකක් තෝර ගන්න​"

කොකා කැමති වෙලා අළුත් බෙරේකුයි පරණ බෙරේකුයි අරගෙන පියාඹලා ගියා.

ඌ එතනින් ගියේ මුහුදු වෙරළේ තියෙන පොල් ගහක් උඩට​. පොල් අත්තක් උඩ ඉඳගෙන බෙර දෙකට හොටෙන් ගහන්න පටන් ගත්තා. බෙර දෙකෙන් ඉතාම මිහිරි නාදයක් පැතිරුනා. අළුත් බෙරෙන් "ටො-ට්ටෝ" ශබ්ධයකුත්, පරණ බෙරෙන් "ඩන්-ඩන්" ශබ්ධයකුත් ආවා.

මේ අතරේ දුප්පත් මහළු කාන්තාවක් මුහුදු රළපාරට අහුවෙලා ගහගෙන ආපු දෙයක් වෙරළේ තියෙනවද බල බල වෙරළ දිගේ ආවා. ඇයට බෙර සද්දෙ ඇහුනා. උඩ බැලුවම ඇය දැක්කා කොකා බෙර වයන හැටි. ඇය ඉතාම දුප්පත්. ඇය සන්තකව කිසි දෙයක් නෑ. ඇයට බෙර දෙක ගැන ආසාවක් ඇති වුනා. "මටත් මේ වගේ බෙරයක් තිබ්බ නං..."

ඒ මොහොතේදීම පොල් අත්ත කඩාගෙන වැටුනා. කොකා පොල් අත්තයි බෙර දෙකයි එක්ක වැලි තලාව උඩට වැටුනා. බෙරයක් ඔළුවට වැටිල කොකා එතනම මැරුනා.

මහළු කාන්තාව බෙර දෙක අහුලගෙන බෙර වයමින්, ගී ගයමින් සතුටින් ගෙදර ගියා෴

- කතාව කිව්වේ "ගාගේ නයිමා" (මාලේ දූපත​)


 අටුවාව​:


1. මාකන
අළු කොකා හෙවත් "Grey Heron". ලංකාවේත් ඉන්න අළු පාට ලොකු කොකෙක්. අඩි තුනක් විතර උසයි. කලපු ආශ්‍රිතව දකින්න පුළුවන්. තනිව දිවි ගෙවන අළු කොකා දිවෙහි රාජ්ජේ ජනකතා වල නිතර හමුවෙන චරිතයක්.




2. කලෝ
කොල්ලා, ගැටයා, තරුණයා, කුමාරයා අරුත දෙන වචනයක්. මාකන කලෝ "කොක් කොලුවා" කියල පරිවර්තනය කරන්න පුළුවන්.

3. හිකිමස්
උම්බලකඩ. බල සහ කෙලවල්ලා මාළු තීරු වලට කපලා තම්බලා, අව්වේ වේලීමෙන් තමයි උම්බලකඩ හදන්නේ. මාලදිවයිනේ ප්‍රධාන නිෂ්පාදනයක්.



4. බෝකිබා
පොඟා ගන්නා ලද හාල් කොටලා, ඒකට උම්බලකඩ​, ගාපු පොල් සහ මිරිස් එකතු කරලා ලිපේ තබා පුළුස්සා ගන්නා කෑමක්. මේක හදන්නෙ වන්ඩු ආප්ප වගේ යටින් වගේම උඩිනුත් ගින්දර දැමීමෙන්. ඒකට පුළුස්සන භාජනයේ පැතලි මූඩිය උඩ තියන ගිනි අඟුරු පාවිච්චි කරනවා. බෝකිබා සොබාවයෙන් පොල් කේක් වගේ. හවස තේ එක්ක තමයි බහුලව කෑමට ගන්නේ.





5. ලණු
මාලදිවයිනේ සාම්ප්‍රදායිකව ලණු අඹරන්නේ පොල් කෙඳි වලින්. අතේ ඇඹරීම තමයි බහුලව යොදා ගන්න ක්‍රමය​.




6. බෙර​
මාලදිවයිනේ බහුලව පාවිච්චි වෙන බෙරය "ලොකු බෙරය​" කියන තේරුම ඇති "බොදු බෙරු". බොදු බෙරු ඉනේ එල්ලා ගෙන අත් දෙකෙන්ම වාදනය කරන බෙරයක්. බොදු බෙරු වලට තියෙන්නෙ නැගෙනහිර අප්‍රිකාණු සම්භවයක්. මීට අමතරව තවත් කුඩා බෙර වර්ග කීපයකුත් භාවිතා වෙනවා.




7. මුහුදු වෙරළේ ඇවිදීම​
රැල්ලට ගහගෙන ඇවිත් වෙරළට ගොඩ ගහපු භාණ්ඩ හොයාගෙන මුහුදු වෙරළේ ඇවිදීම මාලදිවයින් වැසියන් ගේ පුරුද්දක්. විශේෂයෙන් දුප්පත් අය මේ වැඩේ කරනවා. මුහුදු බත් වුන නැව් වලින් ගහගෙන එන බඩු, නැව් වලින් ඉවත දාන බඩු, "තවක්කෂි" හෙවත් දෙබිඩි පොල් ගෙඩි, තල්මස්සුන් ගෙන් පිටවෙන සුවඳ විලවුන් හදන්න ගන්න ද්‍රව්‍යයක් වෙන "මාවහරු" හෙවත් "ambegris" වගේ දේවල් තමයි වැඩිපුරම හම්බෙන්නෙ.




8. දිවෙහි නම්
දිවෙහි නම් සම්ප්‍රදායන් දෙකක් තියෙනවා. එකක් පැරණි දිවෙහි සම්ප්‍රදාය​. අනෙක අරාබි සම්ප්‍රදාය​. මේ දෙවිදිහටම නම් දකින්න පුළුවන්.

අරාබි සම්ප්‍රදායට අනුව මුලින්ම තමාගේ නමත්, දෙවනුව පියාගෙ නමත් එනවා. උදාහරණයකට "මොහොමතු බසම්". මොහොමතු කියන්නෙ තමාගේ නම​. බසම් කියන්නෙ පියාගේ නම​.

දිවෙහි සම්ප්‍රදායට අනුව මුලින් එන්නෙ පෙලපත් නම හෙවත් වාසගම​. දෙවනුව එන්නෙ තමාගෙ නම​. උදාහරණයකට "ගාගේ නයිමා". ගාගේ කියන්නෙ වාසගම​. සිංහල මුදලිගේ වගේ. නයිමා කියන්නෙ තමාගේ නම​.

අරාබි සම්ප්‍රදාය මාලදිවයින ඉස්ලාමය වැළඳගත් පසු ඇති වුන එකක්. මාලදිවයිනේ පැරණි සම්ප්‍රදාය වන දිවෙහි සම්ප්‍රදාය සිංහල සම්ප්‍රදායට සමානයි. ඒකෙන් ඔවුන් ගේ සිංහල මූලයන් තහවුරු වෙනවා.

Friday, November 3, 2017

පොළොන්නරු සමයේ කාලිංග බලපෑම​



පොළොන්නරු යුගයේ තමයි අපේ ඉතිහාසයේ මුල්ම (සහ එකම​) වරට කාලිංග බලපෑම ඇති වෙන්නෙ. මේ බලපෑම නිසා තමයි රජරට ශිෂ්ඨාචාරයේ විනාශයත් ඇති වෙන්නෙ. මේක අපේ ඉතිහාසයේ වැදගත්ම කාල පරිච්ඡේසයක්. අපේ ඉතිහාසයේ ගමන එහෙම්පිටින්ම උඩු-යටිකුරු කරපු හැරවුම් ලක්‍ෂයක්.

පසුබිම​


1017 දි අනුරාධපුරයේ රජකරන්නෙ පස්වන මිහිඳු රජතුමා. මේ කාලයේදී ලංකාවට චෝල (සොළී) ආක්‍රමනයක් එල්ල වෙනවා. මේ ආක්‍රමනයෙන් ඔවුන් රජරට ප්‍රදේශය අල්ලගෙන චෝල අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රාන්තයක් විදිහට පාලනය කරනවා.

මේ කාලයේදී කාලිංග රටේ බලය තියෙන්නෙ "ගංගා" කියල රාජ වංශයකට​. ඔවුන් හින්දු ආගම ඇදහූ ඔඩියා භාෂාව කතා කළ පිරිසක්. ඔවුන් චෝල අධිරාජ්‍යයේ යටත් රාජ්‍යයක් (Vassal State) විදිහට තමයි කාලිංග රට පාලනය කළේ.

මේ කාලයේ චෝල අධිරාජ්‍යය කියන්නෙ මුළු දකුණු ආසියානු කලාපයේම තමාගේ අනසක පැතිරවූ කලාපීය සුපිරි බලවතෙක්.

චෝල අධිරාජ්‍යය


ලංකාව නිදහස් වීම​


මේ කාලයේදී රුහුණු රටේ හිටපු කීර්ති කියල කුමාරයෙක් සේනා සංවිධානය කරල සොළීන්ට එරෙහිව සටන් කරලා රජරට බලය අල්ල ගන්නවා. ඒ 1056 දි. ඔහු තමාගේ අගනුවර විදිහට තෝර ගන්නෙ පැරණි සිංහල අගනුවර වුන අනුරාධපුරය නෙවෙයි - සොළීන් අගනුවර විදිහට පාවිච්චි කළ පොළොන්නරුව​.

ඔහු රජවුනාට පස්සෙ හැඳින්වෙන්නේ පළවන විජයබාහු නමින්.

පළවන විජයබාහු රජතුමාට ජයබාහු නම් සහෝදරයෙක් සහ මිත්තා නමින් සහෝදරියක් ඉන්නවා. මිත්තා කුමරිය විවාහ කරගන්නේ පාණ්.ඩ්‍යය රටෙන් එන දෙමළ කුමාරයෙක්. විජයබාහු රජතුමා තමාගේ මෙහෙසිය විදිහට තෝරා ගන්නේ කාලිංග රටේ තිලෝකසුන්දරී නම් කුමාරියක්.

මේ විදිහට චෝල අධිරාජ්‍යයේ යටත් රාජ්‍යයන් එක්ක විවාහ සබඳතා ඇති කර ගත්තෙ චෝල අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව සටනක් ඇති වුනොත් උදව් ලබාගන්න කියල හිතන්න පුළුවන්.


 විජයබාහු රජතුමාගෙන් පස්සෙ රජ වෙන්නෙ ඔහුගේ සොයොහුරු සහ යුවරජු වුන ජයබාහු කුමාරයා. ඒ පළවන ජයබාහු නමින්. ජයබාහු රජතුමා වසරකට පසු මිය යනවා. ඊට පස්සෙ විජයබාහු රජතුමාගේ සහ තිලෝකසුන්දරී දේවියගේ පුතා පළවන වික්‍රමබාහු නමින් රජ වෙනවා.

මේ කුමරාගේ මව කාලිංග වීම නිසා ලංකාවේ දේශපාලනයට කාලිංග බලපෑම ඇති වීම මෙතැනින් පටන් ගන්නවා.

 

කාලිංග - සිංහල ආරවුල්


මෙතැනදි සිංහල රාජ සභාව කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා. එකක් පළමුවන වික්‍රමබාහු රජතුමා ප්‍රධාන කාලිංග පක්‍ෂය​. අනෙක මිත්තා කුමරිය සහ ඔහුගේ පාණ්.ඩ්‍යය සැමියා ප්‍රධාන සිංහල/පාණ්.ඩ්‍යය පක්‍ෂය​.

මේ දෙවැනි පක්‍ෂය ඔවුන් ගේ පාණ්.ඩ්‍යය මූලය නිසා පාණ්.ඩ්‍යය පක්‍ෂය කියල හැඳින්වුනත්, ඔවුන් ගේ පාණ්.ඩ්‍යය බලපෑම එතැනට පමනක් සීමා වන නිසා සිංහල පක්‍ෂය කියල හැඳින්වීම වඩා සුදුසුයි.


 පළමුවන වික්‍රමබාහු රජතුමා තම මෙහෙසිය විදිහට තෝර ගන්නෙ නැවතත් කාලිංග රටේ කුමරියක්. ඒ සුන්දර දේවි කුමරිය​. එතැනින් කාලිංග පක්‍ෂයේ කාලිංග සබඳකම් තවත් තහවුරු වෙනවා.

සිංහල පක්‍ෂය සමන්විත වෙන්නෙ මිත්තා කුමරියගේ පුතුන් තිදෙනාගෙන්. ඒ මාණාභරන​, ශ්‍රී වල්ලභ සහ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ​.

මේ දෙපක්‍ෂය අතර සාමය ඇති කිරීම සඳහා යම්කිසි බලය බෙදා ගැනීමේ ක්‍රමයක් උපයෝගී කර ගන්නවා. එහිදී කාලිංග පක්‍ෂයට රජරට සිහසුන හිමි වෙන අතර සිංහල පක්‍ෂයට ප්‍රාන්ත පාලක තනතුරු හිමි වෙනවා. මාණාභරන කුමාරයාට දක්ඛින දේශයත් (වර්තමාන කුරුණෑගල ප්‍රදේශය ප්‍රධාන කොටගත් බටහිර ලංකාව) ශ්‍රී වල්ලභ සහ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ කුමාර වරුන්ට රුහුණත් හිමි වෙන්නේ ඒ අනුව​.

මේ සාමය වඩාත් තහවුරු කිරීම පිණිස මාණාභරන කුමාරයා විවාහ වෙන්නේ කාලිංග පක්‍ෂයේ කුමරියක් වන රත්නාවලී සමඟ​. ඇය පළමුවන විජයබාහු රජු ගේ දියණියක්. ශ්‍රී වල්ලභ කුමාරයා සිංහල කුමරියක් වන සුගාලා සමඟ විවාහ වෙනවා.

මාණාභරන කුමාරයාට පරාක්‍රමබාහු නමින් පුතෙක් සහ මිත්තා, පභාවතී, භද්දාවතී සහ තවත් නම සඳහන් නොවන කුමරියක් ඇතුළු දියණියන් හතර දෙනෙක් ඉන්නවා.

ශ්‍රී වල්ලභ කුමාරයාට මාණාභරන නමින් පුතෙක් සහ ලීලාවතී නම් දියණියක් ඉන්නවා.

පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා කුඩා කාලයේදීම පියා වන මාණාභරන කුමාරයා මිය යනවා. එතැන් සිට දක්ඛින දේශයේ පාලනය හිමි වෙන්නෙ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ කුමාරයාට​. පරාක්‍රමබාහු කුමරා හැදෙන්නෙ රුහුණු රටේ ශ්‍රී වල්ලභ කුමරු යටතේ.

මෙතැනදී රත්නාවලී කුමරිය ගේ විරුද්ධතාවය මැද ඇගේ දියණියන් දෙදෙනා වන මිත්තා සහ පභාවතී ශ්‍රී වල්ලභ කුමාරයාගේ පුතා වන මාණාභරන කුමරුට විවාහ කර දෙනවා. ඒ සැලසුම සුගාලා කුමරියගේ. ඇය සැලසුම් කරන්නෙ තම පුතාට රජරට සිහසුන අත් කර දෙන්න​. ඊට අවශ්‍යය සිංහල පක්‍ෂයේ බලය ලබා ගැනීමේ උපක්‍රමයක් විදිහට තමයි මේ විවාහය සිද්ධ වෙන්නෙ.

නමුත් රත්නාවලී කුමරියට අවශ්‍යය වෙන්නෙ තම පුතා වන පරාක්‍රමබාහුට රජරට සිහසුන අත් කර දෙන්නෙ. ඒ නිසා ඇය තමාගේ කාලිංග සබඳකම් වඩාත් තර කර ගන්නවා. ඒ අනුව ඇගේ අනෙක් දියණිය වන භද්දාවතී වික්‍රමබාහු රජු ගේ පුතා වන ගජබාහු කුමාරයාටත්, නම සඳහන් නොවන දියණිය කාලිංග රටේ රජ කුමරෙක්ටත් විවාහ කරල දෙනවා.


පරාක්‍රමබාහු කුමරු රජ වීම​


පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා විවාහ වෙන්නෙ මාණාභරන කුමරු ගෙ සොයුරිය වන ලීලාවතී කුමරියත් එක්ක​. ඒ මගින් ඔහුට විවාහ සබඳතා ඔස්සේ සිංහල - කාලිංග දෙපක්‍ෂයටම සම්බන්ධ වෙන්න හැකියාව ලැබෙනවා.

මේ කාලයේදී පරාක්‍රමබාහු - මාණාභරන කුමරයන් දෙදෙනා අතර ඇති වෙන ආරවුල් නිසා පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා නැවතත් දක්ඛින දේශයට එනවා. ඔහු එතැන් සිට වෙසෙන්නෙ කිත්ති ශ්‍රී මේඝ කුමරු යටතේ.

කිත්ති ශ්‍රී මේඝ කුමාරයගෙ මරණයෙන් පස්සෙ පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා දක්ඛින දේශයේ පාලකයා වෙනවා.

මේ වනවිට රජරට රජු වෙන්නෙ පළවන වික්‍රමබාහු කුමාරයාගේ පුතා වන දෙවන ගජබාහු.

මෙතැනදී ගජබාහු රජතුමා - පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා - මාණාභරන කුමාරයා අතර තුන්කොන් සිවිල් යුද්ධයක් ඇති වෙනවා. මේ සිවිල් යුද්ධයෙන් ජයග්‍රාහකයා වෙන්නෙ පරාක්‍රමබාහු කුමාරයා. ඔහු පළවන පරාක්‍රමබාහු නමින් රජරට රජ වෙනවා. ගජබාහු රජතුමා සිහසුන අතහැරලා කන්තලේ ට යනවා. එහිදී ඔහු මිය යනවා. මානාභරන කුමාරයා රුහුනේ දී මිය යනවා.

පළවන පරාක්‍රමබාහු රජ වෙන්නෙ 1153 දී. කාලිංග පක්‍ෂයට හිමි වුන සිහසුන සිංහල පක්‍ෂයට ලැබෙනවා.


පරාක්‍රමබාහු රජසමයේදී ලංකාව යුධමය අතින් ඉතා ප්‍රභල රාජ්‍යයක් වෙනවා. ලංකාවෙ හමුදාව පාණ්.ඩ්‍යය රටේ සිවිල් යුද්ධයකට මැදිහත් වෙනවා. එහිදී චෝල අධිරාජ්‍යයත් එක්ක සටන් කීපයක්ම ඇති වෙනවා. එම සටන් වලින් චෝල හමුදා ලබන පරාජය චෝල අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමටත් එක හේතුවක් කියල සැලකෙනවා.

පරාක්‍රමබාහු රජුගෙන් පසු සමය


පරාක්‍රමබාහු රජතුමාට පුතුන් නෑ. එම නිසා ඔහුගෙන් පස්සෙ රජකම ලැබෙන්නෙ කාලිංග කුමරෙක් ට විවාහ කර දුන් ඔහුගේ සොයුරිය ගේ පුතාට​. ඔහු කාලිංග රටේ ඉඳන් ඇවිත් දෙවන විජයබාහු නමින් රජවෙනවා. සිහසුන නැවතත් කාලිංග පක්‍ෂයට ලැබෙනවා.

දෙවන විජයබාහු රජතුමා එක්ක කාලිංග රාජ වාංශික කුමාරවරු ගණනාවක් ලංකාවට එනවා. ඔහුගේ යුවරජු වෙන්නෙ කීර්ති නිශ්ශංක කියල කුමාරයෙක්.

විජයබාහු රජතුමා එක්ක පැමිණෙන තවත් කාලිංග කුමාරයෙක් ඔහු මරා රාජ්‍යය පැහැරගෙන හයවන මිහිඳු නමින් රජ වෙනවා. නමුත් දින පහකට පස්සෙ කීර්ති නිශ්ශංක කුමාරයා ඔහු මරලා නිශ්ශංකමල්ල නමින් රජවෙනවා.

නිශ්ශංකමල්ල රජුට දෙවන විජයබාහු රජුට වගේ ලංකාවේ රජ පවුල සමඟ කෙලින්ම සබඳකමක් නෑ. ඒ නිසා ඔහුගේ රජකමට නොයෙක් විරෝධතා එල්ල වෙනවා. මේ හේතුව නිසා ඔහු බදු අඩු කිරීම​, වෙහෙර විහාර කරවීම වැනි කටයුතු රැසක් කරලා තියෙනවා.

නිශ්ශංකමල්ල රජතුමාගේ බිසෝවරු දෙදෙනාම (කල්‍යානවතී සහ සුභද්‍රාදේවි) කාලිංග කුමාරිකාවන්.

නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා අවුරුදු 9ක් රාජ්‍යය කිරීමෙන් පසු 1187 දී මිය යනවා.

ඊට පස්සෙ රජ වෙන්නෙ ඔහුගේ පුතා වන පළවන වීරබාහු.



සිහසුන සඳහා ඇතිවූ අවුල් වියවුල්


මෙතැනදී ප්‍රභල හමුදා සෙනවියන් කීපදෙනෙක් දේශපාලනයට මැදිහත් වෙනවා. පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ ප්‍රභල හමුදාවේ සේවය කළ නිසා මොවුන්ට විශාල බලයක් හිමිවුනා කියල හිතන්න පුළුවන්.

පළවෙනි වීරබාහු කුමාරයා රජවෙලා පහුවෙනිදා ම තාවුරු සෙනෙවිරත් කියන සෙනවියා ගේ කුමන්ත්‍රනයකින් මරණයට පත් කෙරෙනවා. ඊට පස්සෙ රජ වෙන්නෙ නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා ගේ සහෝදරයා වුන දෙවෙනි වික්‍රමබාහු.

මාස තුනකට පස්සෙ කාලිංග රටේ ඉඳල එන නිශ්ශංකමල්ල රජු ගේ සොහොයුරියගේ පුතා වන චොඩගංගා වික්‍රමබාහු රජු මරලා රජ වෙනවා.

මාස නවයකින් පස්සෙ කිත්ති නම් තවත් සෙනෙවියෙක් මෙහෙයවන කුමන්‍ත්‍රනයකින් චොඩගංගා මරණයට පත් කෙරෙනවා. කිත්ති විසින් රජකම පරාක්‍රමබාහු රජු ගේ මෙහෙසිය වුන ලීලාවතී ට භාර දෙනවා. නැවතත් සිංහල පක්‍ෂයට සිහසුන ලැබෙනවා.

වසර තුනකට පස්සෙ නිශ්ශංකමල්ල රජු ගේ තවත් සොහොයුරෙක් වන සහස්සමල්ල කාලිංග රටේ ඉඳන් ඇවිත් රජකම පැහැර ගන්නවා.

වසර දෙකකට පස්සෙ අයස්මන්ත නම් සෙනෙවියෙක් සහස්සමල්ල රජු මරලා රජකම නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ මෙහෙසියක් වන කල්‍යානවතීට භාර දෙනවා.

කල්‍යානවතී රැජිණ වසර 6 ක් රාජ්‍යය කරනවා. 1208 දී අයස්මන්ත සෙනෙවියා ඇය බලයෙන් පහ කරලා ධර්මාශෝක කියල තුන් මසක් වයස ළදරුවෙක් සිංහාසනයේ රඳවනවා. වසරකට පස්සෙ ධර්මාශෝක වෙනුවට අනිකාංග කියල කෙනෙක් සිහසුනේ රඳවන්න අයස්මන්ත සෙනෙවියා කටයුතු කරනවා. ධර්මාශෝක සහ අනිකාංග කවුද කියන එක පැහැදිලි නෑ. ඔවුන් කාලිංග පක්‍ෂයේ අය කියල හිතන්න පුළුවන්. සමහර තැනෙක අනිකාංග දෙමළ ආක්‍රමනිකයෙක් කියල සඳහන් වෙනවා.

අනිකාංග සිහසුනේ ඉන්නෙ දවස් 17 යි. වික්කන්තචමුනක්ක කියල සෙනෙවියෙක් ඔහු මරලා ලීලාවතී රැජිණට නැවතත් සිහසුන ලබා දෙනවා

වසරකට පස්සෙ ලෝකිස්සර කියල දෙමළ ආක්‍රමනිකයෙක් ලීලාවතී රැජිණ බලයෙන් පහ කරල සිහසුන පැහැර ගන්නවා.

මාස නවයකට පස්සෙ පරාක්‍රම නම් සෙනෙවියෙක් ලෝකිස්සර පළවා හැරලා ලීලාවතී රැජිණ තුන්වෙනි වරටත් සිහසුනේ තබනවා.

ලීලාවතී රැජිණට සිහසුන දරන්න පුළුවන් වෙන්නෙ මාස 7 යි. පාණ්.ඩ්‍යය රටේ ඉඳල එන පරාක්‍රම පාණ්.ඩ්‍යය සිහසුන පැහැරගන්නවා.

මේ අවසාන කාලයේ ඇති වෙන දෙමළ ආක්‍රමන දෙක (හෝ තුන​) ට හේතුව ලංකාවේ රාජ්‍යය අස්ථාවර වීම කියල හිතන්න පුළුවන්. මේ කාලය චෝල අධිරාජ්‍යයේ බලය ක්‍රමයෙන් බිඳ වැටෙමින් පාණ්.ඩ්‍යය රාජවංශය නැවත බලය තහවුරු කරගත් කාලය​. පාණ්.ඩ්‍යය කුමාරවරු ලංකාවේ දුර්වල රාජ්‍යය පහසු ගොදුරක් විදිහට දකින්න ඇති.

පරාක්‍රම පාණ්.ඩ්‍යය අවුරුදු තුනක් රාජ්‍යය කරනවා.

1215 දී ලංකාවට මෙතෙක් නොවූ විරූ තර්ජනයක් එල්ල වෙනවා. ඒ මාඝ නම් ගංගා වාංශික කාලිංග කුමාරයා ගෙන්. ඔහු නිශ්ශංකමල්ල රජුට නෑකම් තිබ්බ කුමාරයෙක් කියල හිතන්න පුළුවන්. ඔහු ලංකාවට එන්න ඇත්තෙ ඒ උරුමය මත​.

ඔහුගේ හමුදාව දැවැන්ත කුලී හමුදාවක්. ඒකෙ බහුතරය සමන්විත වෙන්නෙ මලයාලම් සෙබළුන් ගෙන්. සමහරවිට පළිගැනීමක් වශයෙන් චෝල රජතුමා මාඝට හමුදාවක් ලබා දෙන්න ඇති.

1215 දී මාඝ පරාක්‍රම පාණ්.ඩ්‍යය රජු මරලා රජරට අල්ල ගන්නවා. නමුත් මේ ආක්‍රමනය කලින් ආක්‍රමන වලට වඩා වෙනස්. මාඝ ගේ හමුදාව රජරට සම්පූර්නයෙන්ම විනාශ කරනවා. රජරට ජනගහණයෙන් කොටසක් මිය යනවා. කොටසක් රුහුණට සහ දක්ඛින දේශයට පලා යනවා. රජරට ඉතුරු වෙන්නෙ තැන තැන තියෙන කුඩා ගම්මාන කීපයක් පමණයි.

මාඝ තමාගේ අගනුවර විදිහට තෝර ගන්නෙ යාපනය​. ඒ රජරට මනුෂ්‍යය වාසයට නුසුදුසු තත්වයේ තිබුනු නිසා.

මේ තමයි රජරට ශිෂ්ඨාචාරයේ අවසානය​.




Friday, October 27, 2017

ජපන් සංස්කෘතිය විදහාපාන වචන - 6 (වබි සහ​ සබි)


ජපානයේ පැරණි අගනුවර වන ක්‍ යෝතෝ නගරයේ තියෙනවා ඉතා පැරණි සහ ඉතා පූජනීය පන්සල් දෙකක්. මින් එකක නම කින්කකු-ජි (රන් විහාරය​). අනෙක ගින්කකු-ජි (රිදී විහාරය​).

රන් විහාරය කියන්නෙ පිටත බිත්ති වලට රන් පත්‍ර අල්ලපු ඉතාමත් ශෝභන සහ උත්කෘෂ්ට නිර්මානයක්. නමුත් රිදී විහාරය ලී වලින් නිම කරපු බොහොම චාම් පෙනුම තියෙන නිර්මානයක්. ඒකට හේතුව රිදී විහාරය නිම කරන්න කලින් ජපානයේ ඇතිවුන යුද්ධයක් නිසා ඒක සම්පූර්න කරන්න එහි නිර්මාන ශිල්පියාට නොහැකි වීම​.

රන් විහාරය​
රිදී විහාරය​

මේ නිර්මාන දෙකෙන් එක නිර්මානයක් සැලකෙන්නෙ කලාත්මක බවින් ඉතාමත් විශිෂ්ඨ නිර්මානයක් හැටියට​. බැලූ බැල්මට අපිට හිතෙයි ඒ රන් විහාරය කියලා. නමුත් ඇත්තෙන්ම විශිෂ්ඨ කලා නිර්මානය විදිහට සැලකෙන්නෙ රිදී විහාරය​.

ඒ "වබි" සහ "සබි" කියන ජපන් සංකල්ප දෙක නිසා. ජපන් සංස්කෘතියේ ඕනෑම නිර්මානයක සෞන්දර්‍යය රඳා පවතින්නේ මේ වබි සහ සබි සංකල්ප මත​.

වබි සහ සබි ජපානයේ හැම තැනම යොදා ගන්නා සංකල්ප​. අපිට ඕනෑම දෙයක් (පිඟානක්, කෝප්පයක්, ගොඩනැගිල්ලක්, මේසයක්, මල් බඳුනක්, ගෙවත්තක්, කවියක්) දැක්ක පමණින් "මේක ජපන් එකක්" කියල හිතෙනවා නම්, ඒ වබි සහ සබි නිසා. ඒත් මේ සංකල්ප විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කරන්න ඉතාම අපහසුයි. විශේෂයෙන්ම බටහිර භාෂා වලට​.

වබි


 
වබි කියන යෙදුමෙන් අදහස් කෙරෙන්නෙ චාම් බව​. නොයිඳුල් බව​. නිහඬ බව​. යම් කිසි දෙයක් නිර්මානය කරද්දි එහි ඇතිවෙන කඩතොලු සහ අසමමිතික බව​. අසම්පූර්ණ බව​. දෝෂ සහගත බව​.

උදාහරණයකට තේ කෝප්පයක් හරියටම රවුමට නොතිබී යම් කිසි ඇදයක් තියෙනව නම්, ඒ එහි තියෙන වබි ගුණය​. ලෑලි කීපයකින් හැදුන මේසයක ලෑලි හරියට නූලටම එකට හා නොවී ඒ අතර හිදැස් තියෙනව නම්, ඒ එහි තියෙන වබි ගුණය​. මල් බඳුනක් දීප්තිමත්ව වර්ණ ගන්වන්නෙ නැතුව චාම් දුඹුරු පාටකින් වර්ණ ගන්වලා තිබ්බොත්,  ඒ එහි තියෙන වබි ගුණය​. ගෙවත්තක් නිහඬ නිස්කලංක බවින් යුක්ත නම්, ඒ එහි තියෙන වබි ගුණය​.


 සබි


සබි යෙදුමෙන් අදහස් වෙන්නෙ යම් කිසි දෙයක ඇති අනිත්‍යය සොබාවය​. කාලය ගතවීමත් සමඟම යම් කිසි දෙයක් ක්‍රමයෙන් දිරාපත් වීම සමඟ එහි ඇති වන ශාන්ත, ගූඪ සුන්දරත්වය​.

උදාහරණයකට පාසි බැඳුන පිළිමයක්, දිරා ගිය ගස් කඳක්, කීරි ගැලවුන ලෑල්ලක්, කොන් නැවුන කඩදාසියක්, ඉරි තැළුනු පිඟානක් අපිට හඟවන්නෙ සබි ගුණය​.

වබි සහ සබි ගුණයන් ගෙන් යුක්ත නිර්මානයක් තමයි කලාත්මක බවින් උසස් නිර්මානයක් විදිහට ජපන් සංස්කෘතියේ සැලකෙන්නෙ. මේ සංකල්ප දෙක එදිනෙදා ජීවිතයේ මෙන්ම විවිධ සංස්කෘතික අංග වලදී යොදාගෙන තියෙනවා දකින්න පුළුවන්. වබි සහ සබි සංකල්ප යෙදෙන අවස්ථා කීපයකට උදාහරණ විදිහට​,

සාම්ප්‍රදායික ජපන් සංගීතය​
සාම්ප්‍රදායික ජපන් කවි - විශේෂයෙන් හයිකු කවි
ඉකිබානා හෙවත් මල් සැරසිලි කලාව​
බොන්සායි හෙවත් කුරු ගස් කලාව​
ගෙවතු අලංකරනය​
ගෘහ නිර්මාන ශිල්පය​
ගෘහ භාණ්ඩ​
පිඟන් කෝප්ප​
නාම පුවරු

දක්වන්න පුළුවන්.

සියුම්ව යොදා ගත්ත වබි සහ සබි මගින් හදවත මිරිකා දමන කාන්සියක් සහ දුකක් ඇති කරන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ජපානයේ ගම්බද ප්‍රදේශයකදි මේ හැඟීම ඉතා තදින් දැනෙන්නේ අවට ඇති හැම දෙයක්ම වබි සහ සබි ගුණයෙන් යුක්ත වෙන නිසා. ඒක මනස සන්සුන් කරවන සුළු ඉතාමත් සියුම් ආශ්වාදයක් ඇති කරවන සුවිශේෂී අත්දැකීමක්.


විශේෂයෙන් සලකන්න ඕනෙ කරුණක් තමයි, වබි ගුණය කියන්නෙ දුප්පත් කම හෝ සබි ගුණය කියන්නෙ විනාශ වීම නෙවෙයි කියල​. ඒක දුප්පත් කම විසින් බලෙන් ඇති කළ ගුණයක් නෙවෙයි - චාම් බව විසින් ස්වකැමැත්තෙන් තෝරා ගත් දෙයක්.

වබි සහ සබි සංකල්ප වල මූලය සෙන් බුදු දහම​. වබි සහ සබි මගින් ඇති කරන පාළු, ගූඪ, නිස්කලංක කාන්සිය කියන්නෙ ලෞකික බැඳීම් තුනී කිරීම නිසා ඇති වෙන නිරාමිස ආස්වාදයක්. මේ ලෞකික බැඳීම් තුනී කිරීම භාෂාමය විදිහට ප්‍රකාශ කිරීම අපහසු නිසා මේ වගේ කලාත්මක නිර්මාන වලින් ඇඟවීම සෙන් භික්‍ෂූන් විසින් තෝරාගෙන තියෙනවා. වබි මගින් සරළ චාම් බවේ ඇති සුන්දරත්වය දකින්නත්, සබි මගින් අනිත්‍යය බව පිළිකෙව් නොකර ඒක ආස්වාදය කරන්නත් සෙන් දහම උගන්වනවා.

ධනය සහ බලය ප්‍රදර්ශනය කරන රන් විහාරය උසස් කලා නිර්මානයක් නොවී චාම් රිදී විහාරය උසස් කලා නිර්මානයක් වෙන්නෙ ඒ නිසා.

කූඹියෝ සහ ආප්ප​


කූඹියෝ මාර හිට් එකක් වුනේ ඇයි?

උත්තර දෙකක් තියෙනවා.

එක​, කූඹියෝ කලාත්මක අතින් සෑහෙන ඉදිරියෙන් තියෙන නිසා.

දෙක​, කූඹියෝ කියන්නෙ ලංකාවෙ පාදඩ ධනවාදයේ වාටියේ ඉන්න එවුන් ගෙ ආත්මීය ප්‍රකාශය නිසා.

කූඹියෝ ලංකාවෙ පාදඩ ධනවාදයේ වාටියේ ඉන්න එවුන් ගෙ ආත්මීය ප්‍රකාශය වෙන්නෙ ඇයි?
ලංකාවෙ තියෙන්නෙ පාදඩ ධනවාදයක්. ඔව්, ඕනම ධනවාදයක් නිසඟයෙන්ම පාදඩයි තමා. හැබැයි ලංකාවෙ එක ඒ අතරෙනුත් විශේෂයෙන් පාදඩයි. ලංකාවෙ ධනවාදය එහෙම්පිටින්ම විකෘතියක්. 77 ට පෙර තිබ්බ සමාජවාදී ආර්ථික ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ලක්‍ෂන වුන දැවැන්ත රාජ්‍යය සේවය සහ සුබසාධන ආර්ථිකය එහෙම්මම තියාගෙන, ඒකට දේශපාලඥයා සතු අසීමිත බලය මුසු කරලා, නියමාකාර චින්තන හෝ බුද්ධිමය පරිවර්තනයකින් තොරව කරපු ජේ.ආර්. පප්පගෙ ඊනියා 77 විප්ලවයෙන් බිහි වුන විකෘති දරුවා තමයි ලංකාවෙ අද තියෙන පාදඩ ධනවාදය​.

මේ ධනවාදය ආප්පයක් නං, මේකෙ මදේ ඉන්නෙ නාගරික ධනවත් සහ ඉහළ මැද පාන්තික සමාජය​. ඔවුන් විවිධ ක්‍රම මගින් (සල්ලි, පාසැල්, ඉංග්‍රීසි) මදය "ආරක්‍ෂා" කරගෙන ඉන්නවා. ඒත් වාටියේ ඉන්න පහළ මැද පන්තිය සහ ලුම්පන් සමාජය මේ වැට කඬුළු බිඳගෙන මදයට පැන ගන්න ට්‍රයි කරනවා. මේ පහළ මැද පන්තියට නාගරික සහ ග්‍රාමීය දෙකෙන්ම ආපු අය අයිති වෙනවා. ඔවුන් ගේ ප්‍රධාන ආයුධය තමයි අධ්‍යාපනය​. වාටියෙනුත් එළියෙ ඉන්නෙ සිංහල​-බෞද්ධ​-ගැමි සමාජය​. ඔවුන්ට ආප්ප නෑ. ආප්ප කන්න ඕනෙ නං ඔවුන් මුලින්ම වාටියට නැග ගන්න ඕනෙ. ඒකට සිංහල-බෞද්ධ​-ගැමි මුල් සිඳගන්න ඕනෙ.

කූඹියෝ ෆෑන් ල ඉන්නෙ වාටියෙ. ඔවුන් ගෙ ජීවිතයේ ප්‍රධාන අරමුණ තමයි මදයට පැන ගැනීම​. ඒත් මදයෙන් එල්ල වෙන ප්‍රතිරෝධය හමුවේ ඔවුන්ට ඒ සඳහා දැඩි අරගලයක යෙදෙන්න වෙලා තියෙනවා. ඒ අරගලය නිසා ඔවුන්ට ඊනියා පන්ති වෛරයක් තියෙනවා. මේකට ඊනියා පන්ති වෛරයක් කිව්වෙ මේක ඇත්තම පන්ති වෛරයක්, ඒ කියන්නෙ පන්තිය පිළිබඳ වෛරයක් නොවෙන නිසා. මෙතන තියෙන්නෙ තමාට ඒ පන්තියට ඇතුල් වීමට නොදීම පිළිබඳ වෛරයක්.

සමාජවාදය ගැන ඇති නොදැනුවත්කම නිසා බොහෝ දෙනා මේක හඳුනාගන්නෙ සමාජවාදී ලයින් එකක්
විදිහට​. ඇත්තෙන්ම මේක සමාජවාදී ලයින් එකක් නෙවෙයි. පාදඩ ධනවාදයේ ආත්මීය ප්‍රකාශනයක්.
කූඹියෝ වීරයා වන ජෙහාන් ව විශ්ලේෂනය කරොත් මේක වතුර වගේ පැහැදිලියි. ජෙහාන් එන්නෙ ගැමි මූලයකින්. හැබැයි පියා මියයාමත් එක්ක ඔහු ඒ මුල් සිඳ ගන්නවා. ඊට පස්සෙ කොළඹ ඒමත් එක්ක ඔහු ආප්පේ වාටියට ඇතුල් වෙනවා. දැන් ඔහුට ධනය අවශ්‍යයයි. ඒත් මදයට ඇතුල් වීමේදී ඔහුට එල්ලවෙන ප්‍රතිරෝධය නිසා ඔහු මදයට වෛර කරනවා. ඇත්තෙන්ම නිවැරදිව කිව්වොත් මදයට ඇතුල් වීමට නොදීම නිසා මදයේ ඉන්න එවුන්ට වෛර කරනවා. ඔහුගේ ඒ වෛරය ප්‍රකාශ වෙන්නෙ සමාජ විරෝධී වැඩ වලින්. ජෙහාන් කියන්නෙ සාමාන්‍යය තක්කඩියෙක්. ඒත් කූඹියෝ ෆෑන්ලට ඔහු වීරයෙක්. ඒ ඇයි? තමාට කරන්න බැරි මදයට එරෙහි සමාජ විරෝධී වැඩ ජෙහාන් හරහා කරවාගැනීමේ ෆැන්ටසි ආතල් එකකින් ඔවුන් පෙලෙන නිසා.

මේ "වාටියේ ජනතාව" මතවාදීමය වශයෙන් අනාථ වුන පිරිසක්. ඒ නිසාම ඔවුන් ගේ සමාජ දැක්ම හර සුන්. ඒ හර සුන් සමාජ දැක්ම තමයි ජෙහාන් ගෙ "ටිපි ටිප්" ටෝක් වලින් ප්‍රකාශ වෙන්නෙ. හෙන ගැඹුරු, ඇහුනම "අම්මට සිරි" වෙලා යන ජෙහාන් ගෙ ටෝක් ටිපි ටිප් වගේ. දිය වුනාම මොකුත් නෑ.

ජෙහාන් හෙවත් ආප්ප වාටිය දෙපැත්තෙ තියෙන සමාජ ස්ථර දෙක නියෝජනය කරන යාළුවො දෙන්නෙක් ජෙහාන්ට ඉන්නවා. ප්‍රියන්ත සහ ඇංජි. ජෙහාන් මේ දෙන්නවම දකින්නෙ අවඥාවෙන්. ප්‍රියන්ත ඔහුට අවංක මෝඩයෙක්. ඇංජි බෝරිං. ඒත් මේ දැක්මෙ තියෙන්නෙ තමාට අහිමි වුන සහ ලබා ගන්න බැරි සමාජ පන්ති ගැන තියෙන මිදි තිත්තයි ෆීලිං එක මිස වෙන මොකවත් නෙවෙයි. ජෙහාන් ම කියන විදිහට "මම කවුද​? මට නැතිවෙන්න මොකවත් නෑ". ඒත් නැති වෙන්න දේවල් තියෙන ප්‍රියන්ත ගේ සහ ඇංජිගේ සමාජ බැඳීම් දිහා ජෙහාන් බලන්නෙ අවඥාවෙන්. මාසෙකට දවස් දෙකක් ගමේ යන​, උදේ හවා ඉහළ සමාජයට ඇතුල් වීමේ හීන වලින් පෙළෙන පාදඩ ධනවාදයේ වාටියේ ජනතාවට ජෙහාන් වීරයෙක් වෙන එක පුදුමයක් ද​?

බැලූ බැල්මට කූඹියන්ට ළඟින් යන කතාවක් තමයි ධර්මසේන පතිරාජ ගෙ අහස් ගව්ව​. ඒත් දැවැන්ත වෙනසක් තියෙනවා. අහස් ගව්වෙ කලංසූරිය ගෙ චරිතය චිත්‍රපටියෙදි අනුකම්පාවට ලක් වුන චරිතයක්. ෆිල්ම් එක අවසන් වෙන්නෙ විජය කුමාරතුංග ගෙ චරිතය නගර සභාවේ කම්කරු රැකියාවක් ලබා ගැනීමෙන් සහ කලංසූරිය ගෙ චරිතය සමාජවාදී උද්ඝෝෂනයකට එකතු වීමෙන්. එතැන තියෙන්නෙ සමාජවාදී දැක්මක්. ඒත් ජෙහාන් කියන්නෙ ඊට වෙනස්. ඔහු ධනවාදයේ වාටියේ ඉඳගෙන මදයට ඇතුල් වීමේ ආශාවෙන් ඊට එරෙහිව කැරලි ගහන චරිතයක්. වීරයෙක්.

කූඹියෝ කියන්නෙ පාදඩ ධනවාදයේ වාටියේ ඉන්න එවුං ගෙ ආත්මීය ප්‍රකාශනය​.

Monday, October 23, 2017

ලෙනින් ජාතීන් ගේ ස්වයං නිර්නන අයිතිය ගැන​


ලෙනින් 1914 මැයි තීසිසය (ජාතීන් ගේ ස්වයං නිර්නන අයිතිය ගැන​) ලියන්නෙ නෝර්වේ ස්වීඩනයෙන් වෙන්වීම සහ පෝලන්තය ජර්මනියෙන් වෙන්වීම ගැන සමාජවාදී කඳවුරේ ඇති වුන විවාද සම්බන්ධයෙන් ඒ අදහස් රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ සුළු ජාතීන් ගේ ස්වයං නිර්නන අයිතියට ගලපමින්.

මෙහිදී ජර්මන් කොමියුනිස්ට් වාදිනියක් වුන රෝසා ලක්සම්බර්ග් මේ වෙන්වීමට කොමියුනිස්ට් වාදීන් සහය නොදිය යුතුයි කියන මතයේ හිටියා. ඒ කොමියුනිස්ට් වාදීන් ජාතිකවාදී දේශපාලන ව්‍යාපාරයකට සහය නොදිය යුතුයි කියන අරුතෙන්.

නමුත් මෙහිදී ලෙනින් ඊට එරෙහිව යමින් වෙන්වීමට සහය පළ කලා. ඒ කාල් මාක්ස් කලකට පෙර අයර්ලන්ත විමුක්තිකාමීන් ගේ වෙන්වීමේ ව්‍යාපාරයට සහය දීමේ දී පළකල අදහස් ගුරුකොට ගනිමින්.

මෙහිදී ලෙනින් ගේ තර්කය වෙන්නේ වෙන්ව යාමකදී අදාල දෙපාර්ශවයේම නිර්ධන පන්ති ව්‍යාපාරය ශක්තිමත් වන්නේ නම්, එම අවස්ථාවේදී කොමියුනිස්ට් වරු වෙන්ව යාමට සහය පළ කල යුතු බවයි. මෙහිදී ඔහු නෝර්වේ ස්වාධීන රටක් වීමෙන් නෝර්වේ සහ ස්වීඩනය යන දෙරටේම නිර්ධන පන්ති ව්‍යාපාරයන් ශක්තිමත් වූ බව පෙන්වා දෙනවා.

ඔහු තමාගේ තීසිසය අවසානයේදී ඉතා පැහැදිලිව සඳහන් කරනවා මෙහෙම :

"මේ අවස්ථාවේදී රුසියානු නිර්ධන පන්තිය මුහුණ දෙන තත්වය පැති දෙකකින් සමන්විතයි. එක පැත්තකින් ඔවුන් සියළු ජාතිකවාදීන්ට එරෙහිව කටයුතු කළ යුතුයි - විශේෂයෙන්ම රුසියානු ජාතිකවාදීන්ට. සියළුම ජාතින්ට ඇති සමාන අයිතිවාසිකම් සහ සියළුම ජාතීන්ට ඇති ස්වයං නිර්නන අයිතිය පිළිගත යුතුයි. අනෙක් පැත්තෙන් ඔවුන් සියළුම ජාතීන් අතර ඇති සියළුම ආකාරයේ ජාතිකවාදී ව්‍යාපාරයන්ට එරෙහි වීමෙන් නිර්ධන පන්ති අරගලයේ එක්සත් බව රැක ගත යුතුයි. ජාතීන් වශයෙන් වෙන්වීමේ ධනපති අභිලාෂයන් පරාජය කරමින් සියළුම ජාතීන් අතර නිර්ධන පන්ති ව්‍යාපාරයන් තදින් එකට බැඳුනු අන්තර්ජාතිකවාදී එක ව්‍යාපාරයකට එක්සත් කළ යුතුයි."

දැන් අපේ "කාල්" මාක්ස් ල දෙමළ බෙදුම්වාදයට සහය දෙන්නෙ මේකෙ පළවෙනි කෑල්ල විතරක් අල්ලගෙන​. ලෙනින් මෙතනදි ඉතා පැහැදිලිව කියනව මේ වෙන්වීමේ ව්‍යාපාර වලට සහය දෙන්න ඕනෙ නිර්ධන පන්ති අරගලය ශක්තිමත් කිරීමේ පදනමෙන් පමණයි කියල​. ලංකාවෙ දෙමළ බෙදුම්වාදයෙන් නිර්ධන පන්ති අරගලය ශක්තිමත් වෙන හැටි අහගන්න වෙන්නෙ ලෙනින් ගෙ කිරි අප්පොච්චි ගෙන්.

අනිත් වැදගත් දේ තමයි ලෙනින් මෙතන "ජාතියක්" කියල හඳුන්වන්නේ පැහැදිලිව වෙන් කරගන්න පුළුවන් භූමියක දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ තමාගෙ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩ නංවා ගත්ත පෝලන්ත​, නෝර්වේ, අයිරිෂ් වගේ ජනවර්ග.

ලංකාවෙ දෙමළ ජනවර්ගයට එහෙම තත්වයක් තියෙනවද​? ලංකාවෙ වර්තමාන දෙමළ ජනගහණයෙන් 55% ජීවත් වෙන්නෙ ඔවුන් ගෙ ඊනියා නිජබිමෙන් පිට​.

ලෙනින් ගෙ කාලෙ රුසියාවෙත් හිටිය ඒ වගේ විසිරුනු ජන වර්ගයක්. ඒ යුදෙව්වෝ. යුදෙව්-සමාජවාදී ව්‍යාපාරයක් තිබ්බ ඒ කාලෙ "යුදෙව් බුන්ඩ් (Jewish Bund)" කියල​. ඔවුන් රුසියාවෙ යුදෙව් ජාතික කම්කරුවන් ව නියෝජනය කලා. ඔවුන් ලෙනින් ගේ සමාජ - ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු පක්‍ෂය ඇතුලේ "ස්වයංපාලිත​" කන්ඩායමක් වශයෙන් කටයුතු කරන්න අවසර ඉල්ලුවා. ලෙනින් ඔවුන්ට පුකට බූවල්ලෙන් ගහල පක්‍ෂයෙන් පැන්නුවා.

ඔවුන්ව පුකට බූවල්ලෙන් ගහල පැන්නුවට පස්සෙ 1916 දී යුදෙව් කම්කරුවන් අමතා ලෙනින් ඉදිරිපත් කළ ලියැවිල්ලක ඔහු මෙහෙම කියනවා.

"යුදෙව් බුන්ඩ් සංවිධානය යුදෙව් සහ යුදෙව් නොවන කම්කරුවන් එකසත් කිරීම වෙනුවට ඔවුන් බේද කිරීමට කටයුතු කලා. පක්‍ෂ සමුළුවේදී ඔවුන් යුදෙව්වන් වෙනම ජාතියක් බව ප්‍රකාශ කලා"

(Instead of trying to draw the Jewish and the non-Jewish workers closer together, the Bund embarked upon a policy of weaning the former away from the latter; at its congresses it claimed a separate existence for the Jews as a nation.)

ලෙනින් අද හිටිය නං දෙමළ බෙදුම්වාදය්ට කත් අදින මේ "කාල්" මාක්ස් ලටත් පුකට බූවලු පාර තමයි.

රුසියාවේ ප්‍රථම මැතිවරණය​


රුසියාවේ ප්‍රථම නිදහස් සර්වජන ඡන්දය සහිත මැතිවරණය පැවැත්වුනේ කවද්ද කියල දන්නවද​? ගොඩක් දෙනෙක් හිතයි සෝවියට් දේශයේ බිඳ වැටීමෙන් පස්සෙ කියල​.

නමුත් ඇත්තෙන්ම රුසියාවේ ප්‍රථම නිදහස් සර්වජන ඡන්දය සහිත මැතිවරණය පැවැත්වුනේ 1917 නොවැම්බර් 25 වෙනිදා. ඒ රුසියානු විප්ලවයෙන් ලෙනින් ගේ බොල්‍.ෂෙවික් පක්‍ෂය බලය අල්ලගෙන සති දෙකකට පස්සේ.

බොහෝ දෙනෙක් හිතනවා වගේ රුසියන් විප්ලවයේදී සිද්ධ වුනේ ලෙනින් ගේ බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂය රුසියාවේ බලය අල්ලා ගැනීම නෙවෙයි. එහිදී ලෙනින් ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් විවිධ දේශපාලන සංවිධාන ගණනාවක් විප්ලවයට සහභාගී වුනා. විප්ලවයෙන් පස්සෙ පිහිටුවා ගත්ත විවිධ පාලන යාන්ත්‍රන වල මේ සංවිධාන විවිධ ආකාරයට නියෝජනය වුනා.

රුසියන් විප්ලවය වෙනකොට රුසියාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්‍ෂ සහ කණ්ඩායම් වුනේ මේවා.

1. රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු පක්‍ෂය - බොල්.ෂෙවික් කණ්ඩායම​

නායකයා : ව්ලැදිමීර් ලෙනින්
ප්‍රධාන සාමාජිකයන් : ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි, ජෝශප් ස්ටාලින්, ලෙව් කමනෙව්, ග්‍රිගෝරි සිනොවිව්, නිකොලායි බුකාරින්

රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතත්‍රවාදී කම්කරු පක්‍ෂය 1903 දි මතවාදීමය හේතු මත දෙකට කැඩෙනවා. ඒකෙන් ලෙනින් නායකත්වය දුන්න කණ්ඩායම තමයි බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂය විදිහට හැඳින්වුනේ. මාක්ස්වාදී සහ දැඩි විප්ලවවාදී ස්ථාවරයක හිටපු ඔවුන් තමයි 1917 රුසියානු විප්ලවයට නායකත්වය දෙන්නෙ.

2. රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු පක්‍ෂය - මෙන්.ෂෙවික් කණ්ඩායම

නායකයා : ජුලියස් මාර්තොව්
ප්‍රධාන සාමාජිකයන්: පාවෙල් ඇක්සෙල්‍.රොඩ්, ඇලෙක්සැන්ඩර් මාටිනොව්, ඉරාක්ලි ත්සෙරෙතෙලි

රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතත්‍රවාදී කම්කරු පක්‍ෂයේ ජුලියස් මාර්තොව් ගෙ නායකත්වයෙන් යුත් කණ්ඩායම තමයි මෙන්.ෂෙවික් පක්‍ෂය විදිහට හැඳින්වුනේ. මෙන්‍.ෂෙවික් වරුත් මාක්ස්වාදී ස්ථාවරයක හිටියත්, සමාජවාදී විප්ලවයක් කරන්න තරම් රුසියානු කම්කරු පන්තිය දියුණු නොවන නිසා වහාම සිදු වන විප්ලවයකට ඔවුන් විරුද්ධ වුනා. 1917 පෙබරවාරි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා කාලය තුල කම්කරු සභා (සෝවියට්) වල වැඩි බලය හිමිවුනේ ඔවුන්ට​.

3. සමාජවාදී විප්ලවවාදී පක්‍ෂය (එස්.ආර්.)

නායකයා : වික්ටර් චෙර්නොව්
ප්‍රධාන සාමාජිකයන් : මාරියා ස්පිරිදොනෝවා

සමාජවාදී විප්ලවවාදී පක්‍ෂය ගෙවත් එස්.ආර්. වරු රුසියාවේදී නරෝද්නික්වාදය ලෙස හැඳින්වුන ගොවි-සමාජවාදී ස්ථාවරක හිටියේ. ඔවුන් ගේ අරමුණ වුනේ ගොවි ජනතාව ප්‍රමුඛ කරගත් සමාජවාදී පාලනයක්. 1917 පෙබරවාරි මාසයේදී රාජාණ්ඩුව පෙරලල ඇති කරගන්න සභාග රජයට එස්.ආර්. වරු සම්බන්ධ වෙනවා.

නමුත් සභාග රජය පළවෙනි ලෝක යුද්ධයෙන් ඉවත් නොවීම සහ ගොවියන්ට ඉඩම් අයිතිය ලබා නොදීම මත පක්‍ෂයේ වාමාංශය සමාජවාදී විප්ලවවාදී (වාමාංශික​) නමින් මාරියා ස්පිරිදොනෝවා ගේ නායකත්වයෙන් කැඩෙනවා. අනෙක් කොටස හැඳින්වුනේ සමාජවාදී විප්ලවවාදී (දක්‍ෂිනාංශික​) විදිහට​.

මැතිවරණය වෙද්දි පක්‍ෂය දෙකඩ වෙලා අවසන් වුනත්, මැතිවරණයට ඔවුන් ඉදිරිපත් වෙන්නෙ එකට​.

4. ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය (කැඩේට්)

නායකයා : පාවෙල් මිල්‍.යුකොව්

කැඩේට් පක්‍ෂය ලිබරල් ධනවාදී පක්‍ෂයක්. ප්‍රජාතන්‍ත්‍රවාදී සහ ලිබරල් ප්‍රතිසංස්කරණ මත පදනම් වුන ධනවාදී රුසියාවක් ඔවුන් ගේ ඉලක්කය වුනා. උගතුන් සහ වෘත්තිකයන් අතර පක්‍ෂයට පදනමක් තිබ්බා.

5. යුක්‍රේනියානු සමාජවාදී විප්ලවවාදී පක්‍ෂය​

නායකයා : ව්සෙවොලොද් හොලුබෝවිච්

යුක්‍රේනියානු ජාතිකවාදය මුසු වුන නරෝද්නික්වාදී පක්‍ෂයක්. ඔවුන් ගොවියන්ට ඉඩම් අයිතිය ලබා දීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියත්, රුසියානු ප්‍රධාන පක්‍ෂ යුක්‍රේනියාවේ දේශපාලනයට අත පෙවීමට විරුද්ධ වුනා.

මීට අමතරව ප්‍රාදේශීය පක්‍ෂ ගණනාවක් මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වුනා.

1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් බලය අල්ලා ගත් ලෙනින් රුසියාවේ පාලනය සඳහා "සමස්ත රුසියානු මධ්‍යම විධායක කොමිටිය​" නම් යාන්ත්‍රනයක් හැදුවා. මේ කොමිටිය සමන්විත වුනේ බොල්.ෂෙවික් නියෝජිතයන් 62 ක්, වාමාංශික එස්.ආර්. නියෝජිතයන් 29 ක් සහ මෙන්.ෂෙවික් නියෝජිතයන් 10 ක ගෙන්. දක්‍ෂිනාංශික එස්.ආර්. වරු මේ කොමිටිය වර්ජනය කරා. මේ කොමිටිය තීරණ ගත්තේ බහුතර ඡන්දයෙන්.

1917 මැතිවරණය පැවැත්වුනේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් වෙනුවෙන්. මේ සභාව මගින් රුසියාවේ අනාගත ආණ්ඩු ක්‍රමය සහ නීති සම්පාදනය කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වුනා.

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල ආවේ මේ විදිහට :

සමාජවාදී විප්ලවවාදී පක්‍ෂය - නියෝජිතයන් 380
බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂය - නියෝජිතයන් 168
මෙන්.ෂෙවික් පක්‍ෂය - නියෝජිතයන් 18
කැඩේට් පක්‍ෂය - නියෝජිතයන් 17
අනෙකුත් - නියෝජිතයන් 120

සම්පූර්න ඡන්ද වලින් එස්.ආර්. වරු 40% සහ බොල්.ෂෙවික් වරු 25% ක් ලබා ගත්තා.

නාගරික කම්කරුවන් සහ යුධ සෙබළුන් ගෙන් තුනෙන් දෙකක් ම සහය පල කරේ බොල්.ෂෙවික් වරුන්ට​. නමුත් ගම් බද ප්‍රදේශ වලදී එස්.ආර්. වරු ගොවියන් ගේ සහය සම්පූර්නයෙන්ම වාගේ ලබා ගත්තා. වොල්ගා ප්‍රදේශයේදී සහ සයිබීරියාවේදී ඔවුන් සම්පූර්න ඡන්ද වලින් හතරෙන් තුනක් ලබා ගත්තා.

මෙතැන තවත් ප්‍රශ්නයක් ඇති වුනා. එස්.ආර්. පක්‍ෂය තනි පක්‍ෂයක් විදිහට ඡන්දයට ඉදිරිපත් වුනත් ඔවුන් ඇත්තෙන්ම මේ වන විට දෙකට බෙදිල හිටියේ. ඒත් පක්‍ෂයේ මන්ත්‍රී ලැයිස්තු හැදීමේ වැඩි බලය තිබ්බේ දක්‍ෂිනාංශයට නිසා දක්‍ෂිනාංශික එස්.ආර්. වරු වැඩි ප්‍රමානයක් පත් කරගන්න ඔවුන්ට පුළුවන් වුනා. වාමාංශික එස්.ආර්. වරු පත්වුනේ 40 දෙනෙක් පමණයි. නමුත් මහපොළවේ වාමාංශික එස්.ආර්. වරුන්ට ඊට වඩා බලයක් තිබ්බා.

වාමාංශික එස්.ආර්. වරු ලෙනින් ට සහය පළ කලත්, බහුතරය හිමිවුනේ දක්‍ෂිනාංශික එස්.ආර්. වරුන්ට​. ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ පළමු රැස්වීම යෙදිලා තිබ්බෙ 1918 ජනවාරි 18 වෙනිදට​.

දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇති කළ බොල්.ෂෙවික් වරුන් ගේ ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් බොල්.ෂෙවික් වරුන්ට ගොවි ජනතාව අතර සහය වැඩි කරගන්න පුළුවන් වුනා. ඒ නිසා ලෙනින් පක්‍ෂයට යෝජනා කළා නැවතත් මැතිවරණයක් පවත්වන්න​. නමුත් බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂයේ බහුතරය ඊට කැමති වෙන්නෙ නෑ.

ජනවාරි 18 වෙනිදා ව්‍යවස්ථාදායක සභාව රැස් වෙනවා. එහි සභාපති කමට තරග කරන්නේ වික්ටර් චෙර්නොව් සහ මාරියා ස්පිරිදොනෝවා. බොල්.ෂෙවික් වරු සහය දෙන්නෙ මාරියා ස්පිරිදොනෝවා ට​. නමුත් 244 ට 153 වශයෙන් ඡන්ද ගන්න චෙර්නොව් දිනනවා.

බොල්.ෂෙවික් වරු බලාපොරොත්තු වෙන්නේ රුසියාවේ ප්‍රාදේශීය පාලනය ගොවි, කම්කරු නියෝජිතයන් ගෙන් සමන්විත වෙන සෝවියට් සභා වලට පවරන්න​. ඔවුන් මේ යෝජනාව ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ඉදිරියේ තියනවා. නමුත් ඒ යෝජනාවත් පරාජයට පත් වෙනවා.

රහසිගත රැස්වීමක් පවත්වන බොල්.ෂෙවික් වරු සහ වාමාංශික එස්.ආර්. වරු ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසුරුවා හරින්න තීරණය කරනවා. එහි ව්‍යවස්ථා සම්පාදක බලය "සමස්ත රුසියානු සෝවියට් කොංග්‍රසයට​" ලබා දෙනවා. එය සම්න්විත වෙන්නෙ සෝවියට් සභා වලින් තෝරා ගැනුනු නියෝජිතයන් ගෙන්.

ලෙනින් ගේ දෙසැම්බර් යෝජනාවට බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂය එකඟ වුනා නම් බොල්.ෂෙවික් සහ වාමාංශික එස්.ආර්. වරුන් ගෙන් සමන්විත සභාගයකට බලය ලැබෙන ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් පිහිටුවන්න ඉඩ තිබුනා. එහෙම වුනා නම් රුසියාවේ (සෝවියට් සංගමයේ) අනාගතය මීට වඩා සෑහෙන වෙනසක් වෙන්න තිබ්බා. නමුත් බොල්.ෂෙවික් පක්‍ෂය වඩා ප්‍රජාතන්‍ත්‍රවාදී මාර්ගය තෝරා ගැනීම නිසා අවසාන ප්‍රතිඵලය වුනේ තිබුන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයත් නැතිවීම​.